تبلیغات
خورشید مکه - آثار اجتماعی انتظار

آثار اجتماعی انتظار

نویسنده : مقنی زاده
تاریخ:دوشنبه 28 شهریور 1390-00:30

علاوه بر آن چه در فرهنگ اسلامی در باب مفهوم انتظار بیان شده است، آثار اجتماعی این اصلف پرمعنا و شورانگیز به نحوی شایسته، اصالت و ابعاد تعالی بخش آن را متجلّی میسازد. به دیگر سخن، اگر پرسش شود كه اعتقاد به این اصل چه فایدهای دارد یا اعتقاد و عدم اعتقاد به این اصل چه نقش مثبت یا منفی در رسالت، مسؤولیت و وظیفه ی فردی و اجتماعی ما دارد و اساساً در زندگی امروزی ما چه تأثیری میتواند به جای گذارد، حوزه دیگری از بحث انتظار، به عنوان فواید فردی و اجتماعی آن، در پیش روی ما گشوده میشود. در حقیقت، این استنتاج همانند برداشتی است كه ما از عمل به اسلام واعتقاد به امامت قائلیم و آنها را موثردرشرایط وضعی خود دراین دنیا وهم چنین درآخرت می دانیم. دراین تحلیل ،انتظاراز دو وجه منفی ومثبت آن ارزیابی می گردد.

درانتظارمنفی اعتقاد به غیبت امام مهدی علیه السلام وسرانجام ظهورایشان،بزرگترین سلاح برای دفاع ازوضع موجود و بزرگترین عامل برای توجیه فسادی است كه بایك منحنی تصاعدی بالامی رود،زیرامعتقداست نجات بشرفقط درآخرالزمان محقق می شودونه حال،وآن هم به دست او ونه هیچ كس دیگر. امّا در انتظار مثبت، آماده باشف مستمرّی مطرح است كه در تلاش مداوم برای دستیابی به وضع بهتر است. در این دیدگاه، انسان منتظفر، هر لحظه احتمال میدهد كه زمان انقلاب نهایی فرا رسد و او خود را مسؤول و موظّف به شركت در ا ین جهاد جهانی، كه یقینی است، میداند. بدین ترتیب، مردمی كه مجهز به اصل «انتظار»اند، از نیرومندترین سلاح برای نابودی فساد و بزرگترین ضربه برای كوبیدن ظلم و بیشترین انرژی برای حركت به طرف آینده بهرهمند هستند. زیرا:

اوّلاً، انتظار در چنین تعریفی – امید به آینده و آماده باش و تلاش مستمر و تكامل جویی دائم در غریزه و فطرت آدمی است. گواه این امر نیز اعتقاد به منجی بشریت و ایجاد جامعه ی متكی به عدالت در بسیاری از اقوام و امم جهان است.

ثانیاً انتظار برآیند مثبت دو اصل متناقض «واقعیّت»، یعنی وضع موجود، و «حقیقت»، یعنی آرمان مطلوب، است. اگر واقعیّت باطل حاكم است و حقیقت نجاتبخش محكوم، راه خروج از این بنبست تنها به انتظار و اعتقاد به پیروزی قطعی و نهایی «جبههی حق» میسور و ممكن است؛ زیرا انتظار «نه» گفتن است به آنچه هست، و چشمداشت است به آیندهای روشن. سخن را در این مبحث با كلامی از امام صادق علیهالسّلام زینت میبخشیم كه فرموده اند:

هركس دوست دارد از یاران حضرت قائم علیه السّلام باشد بایستی انتظار او را داشته باشد، به نیكویی و پرهیزگاری رفتار كند. پس اگر به این حال، پیش از قیام او از دنیا برود، پاداش یاران مهدی را خواهد بفرد. بنابراین بكوشید و جدیت كنید و چشم به راه باشید كه بر شما گوارا باد.8

اما نحوه ی انتظار را، كه در روایات مختلف نیز بدان اشاره شده است، میتوان در اصولی چون «خـودسـازی فردی»، «تـربیت هم نـوعان و گسترش معارف حقّه» و «فراهم سازی زمینه و ایجاد جامعه منتظر» بیان كرد.

یك) خودسازی فردی در زمینهی خودسازی باید خصائل و فضائلی را كه برای یاران و یاوران امام زمانعلیهالسّلام برشمرده اند شناخت؛ آن گاه كوشید تا آنها را در خود ایجاد كرد. به نمونه هایی از روایات معصومین علیهم السّلام در این زمینه توجه، میكنیم: پرهیزگاران كه به امام غائب میگروند نماز به پا میدارند و از دارایی خود میبخشند، به قرآن و كتابهای آسمانی پیشین ایمان و به جهان ابدی یقین دارند.9 (مردمانی) فرمانبردار، اخلاص كیش، نیكوكار، عزّتمند، قناعت پیشه، دین باور، ستمدیده، بردبار، پاكزاد، نیكسرشت، پاكدل و خوش قلبند10 كه دلهایی سختتر از پولاد دارند و اگر بر كوهساری آهنین بگذارند از هم میپاشد11. همچون مشك همواره خوشبویند و همچون ماه تابان پیوسته فروزان12. از سرنیزه تیزترند و از شیر بیشه دلیرتر13. آری، آنان «پارسایان شب» و «شیرمردان روز»اند14. (هركس بخواهد كه به هنگام قیام حضرت مهدی علیه السّلام از یاران او باشد باید خود را به خصائص فوق بیاراید و) در ایّام غیبت، به آداب و عقاید دینی خویش تمسّك جوید و نگذارد شیطان در او شك و تردید راه دهد15. شناخت و معرفت خویش راست و درست گرداند، ایمان و یقین خویش بیفزاید و تسلیم خاندان پیامبر شود به حدّی كه در دلش چیزی نیابد كه او را از فرمان آنها باز دارد16. ...شیعیان را به این صفت بشناسید: تواضع، خشوع، امانت، بسیار در یاد خدا بودن، اهل نماز و روزه بودن، احترام به پدر و مادر، مهربانی كردن به همسایگان مستمند و بدهكار و نیز یتیمان و راستگو بودن. آنها قرآن تلاوت میكنند و زبانشان را كنترل میكنند17. هم چینین دربارهی درخواست از خدای تعالی برای ظهور حضرت مهدی علیهالسّلام و دعا برای آن وجود شریف تأكید شده و برای آن فوائد بسیار ذكر گردیده است18. پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله میفرمایند: از فضل بیكران خدای درخواست نمایید. همانا خداوند درخواست كنندگان را دوست دارد و برترین پرستش، چشم انتظاری برای فرج است19

دو) گسترش معارف حقّه و تربیت همنوعان اهمیت دفاع از معارف اهل بیت علیهم السّلام و گسترش آن معارف و تربیت مردمان را میتوان در این كلام گهربار حضرت هادی علیه السّلام به خوبی نشان داد: اگر پس از غیبت قائم ما نباشند دانشوارنی كه مردم را به سوی او راهنما گردند و به پذیرش او فراخوانند و با برهانهای الاهی از دین او دفاع كنند و بندگان ناتوان خدا را در دامهای اهریمن و دیگر سركشان و دشمنان رهایی بخشند، همانا هیچكس نمیماند مگر از دین خدا برمیگردد. لكن این عالمان، زمام دلهای شیعیان سفست ایمان را به دست میگیرند، همانگونه كه كشتیبان فرمان كشتی را. اینان نزد خدا برترین مردمند20.

سه) ایجاد جامعهی منتظر و فراهم سازی زمینه اسلام دینی است كه همه ی ابعاد فردی و اجتماعی انسان را مورد توجه قرار داده است. احكام و ضوابط متعدد و متنوع شرع مقدس اسلام، كه هدفی جز هدایت بندگان ندارد، در ایام غیبت كبری نیز تعطیل نمیماند و باید به نحو شایسته و متناسب با نیازهای جامعه، تبیین و اجرا گردد. در حقیقت، استقرار فرهنگ و ضوابط اسلامی و تبعیت از آن در جامع های كه خود را منتظر قیام جهانی مهدی علیهالسّلام میداند امری ضروری و متناسب با اصل «انتظار» است. این آماده باش عمومی، در سطح اجتماعی و حتی در حدّ تدارك نظامی فردی، مورد توجه قرار گرفته است. امام صادق علیه السّلام میفرمایند: هریك از شما باید خود را برای قیام قائم مهیّا سازد، اگرچه به داشتن یك نیزه21. در سطح اجتماعی قرآن كریم به نحوهی آمادگی مسلمانان در مقابل دشمنان اشاره كرده است، كه از جمله وظایف حكومت اسلامی در زمان غیبت نیز به شمار میرود: برای ستیز با كافران و بدخواهان آن چه توانستید از هرگونه نیرو فراهم آوردید و نیز از مركبان زینبسته و آماده، تا دشمن خدا و دشمنتان و دیگران را – كه شما نمیشناسید و خدا به آنها داناست- به هراس افكنید. و بدانید آنچه در راه خدا بدهید، بیكم و كاست به شما پرداخت میشود و ستمی نخواهید دید22. در همین راستا، مبارزه با ستم و مقابله با حاكمان ستمگر نه تنها به عنوان یك حقّ طبیعی برای مردم، بلكه به عنوان یك ضرورت دینی، و به ویژه الزام حیاتی برای دوران غیبت، از اهمّ زمینه های حفظ جامعه ی اسلامی از كژی و ناراستی و رویكرد مستمر آن به نیكی و صواب است. بدیهی است چنانچه جامعه ی مسلمانان بخواهد از حكومتی مشروع و حاكمی مأجور برخوردار باشد تا شایستگی مقام «جامعهی منتظر» را احراز كند باید به روشی عمل كند كه در قرآن كریم و روایات ائمّهی اطهار علیهم السّلام بدان اشاره شده است. با آغاز دوران غیبت كبری، رهبری جامعه ی مسلمانان، با عنایت حضرت ولیّ عصر علیه السّلام و طبق اشاراه ایشان (برای كسب رهنمودهای اسلامی و مراقبت از حدود شرعی) بر عهدهی كسانی قرار میگیرد كه راویان حدیثند و حجّت آن حضرت درمیان مردم: وَ امَّا الْحَوادفثف الواقفعةف، فَارجفعوا فیها افلی رفواةف حَدفیثنا، فَافنَّهفم حفجَّتی علیكم و اَنَا حجّةفاللهف ... 23 امّا در حوادث كه در آینده پیش میآید، راویان حدیث ما ] فقیهان پارسا و مطیع اوامر امام زمان علیهالسّلام [ را مرجع خود قرار دهید كه آنان حجّت من بر شمایند و من حجّت خداوندم. ... ضوابط و شرایط این مراجع را نیز، حضرت صادق علیه السّلام تبیین فرموده اند: اما از دین شناسان، آن كه نگهدار نَفْسف خویش، نگهبان ایمانش، مخالف هوسش، فرمانبردار خدا و مطیع امر مولایش بود، بر عموم مردم است كه متابعتش كنند. بدیهی است برای چنین انتخابی، با توجه به شرایط انتخاب شونده، مردم ناآشنا با كمك كسانی كه آگاهی و علم دارند و می دانند كه عالمترین و متخصصترین و آشناترین فرد به این مكتب كیست، به این انتخاب مبادرت میورزند.

بدین ترتیب، جامعه ای كه این چنین رهبری را انتخاب كند و خود را مقیّد به اجرای احكام شرع و آماده باش دائمی – از حیث اخلاقی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و نظامی – برای ظهور حضرت مهدی علیهالسّلام سازد، شایسته عنوان «جامعه ی منتظر» است.

پی‌نوشت‌ها

1- زیارت آل یاسین

2- كمالالدین، ج 2، ص 357-358

3- الغیبة، شیخ طوسی

4- المحاسن، برقی، ص 397

5- الغیبة، طوسی، ص 275

6- بحارالانوار، ج 25، ص 122

7- بقره / 64

8- غیبت نعمانی، باب 11، حدیث 16

9- به نقل از روایات امام صادق علیهالسّلام درتفسیر نوالثقلین، ج 1، ص 31

10- كمالالدّین، باب 43، حدیث 19

11- الزامالنّّاصب، ج1، ص67

12- كمالالدّین، ج1، ص67

13- بحارالانوار، ج52، باب 37، حدیث 17

14- منتخبالاثر. فصل9، باب 3، حدیث1

15- پیامبراكرم صلیالله علیه و آله و سلّم كمالالدّین، مقدّمهی مؤلّف، ص 51

16- حضرت سجّاد علیهالسّلام كمالالدّین، باب 31، حدیث 8

17- حضرت امام باقر علیه السّلام، اصول كافی، ج2، ص 74

18- برای آشنایی بیشتر در این زمینه به كتاب ارزشمند مكیالالمكارم فی فوائد الدّعا للقائم علیهالسّلام، اثر محمّدتقی موسوی همدانی مراجعه كنید.

19- صحیح ترمذی، ج 5، ص 225

20- محجّةالبیضاء، 1، ص 32

21- غیبت نعمانی، ص 173

22- انفال / 61

23- وسائلالشیّعه، ج 18، ص101

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Lelio Vieira Carneiro Junior
پنجشنبه 18 آبان 1396 08:20
Great article.
Where are the femur tibia and fibula?
یکشنبه 15 مرداد 1396 17:03
Good way of telling, and nice piece of writing to obtain data on the topic of my presentation focus,
which i am going to present in academy.
madelenedurante.wordpress.com
شنبه 24 تیر 1396 23:01
I have been browsing online more than 4 hours today, yet
I never found any interesting article like yours. It's pretty worth
enough for me. In my view, if all website owners and bloggers made good
content as you did, the web will be much more useful
than ever before.
foot pain ball
سه شنبه 20 تیر 1396 11:32
You can definitely see your skills in the work you write.
The sector hopes for more passionate writers such as you who
aren't afraid to mention how they believe. At
all times go after your heart.
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 17:00
Hurrah, that's what I was seeking for, what a stuff!
existing here at this blog, thanks admin of this web site.
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 22:48
My spouse and I stumbled over here from a different website and thought I might check things out.

I like what I see so now i'm following you. Look forward to finding out about your web page for a second time.
manicure
جمعه 11 فروردین 1396 07:50
I got this web site from my pal who shared with me concerning this web page and at
the moment this time I am browsing this website and reading very informative articles at this
place.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo