تبلیغات
خورشید مکه - ارا دانشمندان شیعه درباره رجعت

ارا دانشمندان شیعه درباره رجعت

نویسنده : مقنی زاده
تاریخ:دوشنبه 6 اردیبهشت 1389-01:46

 

شیخ ابوجعفر صدوق در كتاب اعتقادات مى گوید: عقیده ما درباره رجعت آن است كه آن را حق مى دانید                                   

سـپـس شواهدى را بر امكان آن , از قرآن ارائه مى كند و به داستان گروهى كه از دیارخود بیرون شـدند تا به گمان خود, خود را از خطر مرگ (طاعون ) رهایى دهند, امافرمان مرگ آنان رسید, و سپس زنده گردیدند اشاره مى كند.

(البقره , 2 : 243) و نـیـز به داستان مردن و زنده شدن عزیز اشارت دارد, كه در آیه 259 همان سوره آمده است , و هـمـچـنـین به زنده شدن قوم موسى (ع ) پس از آنكه صاعقه آنان رافراگرفت (البقره , 2 : 56) و اصـحـاب كـهـف كـه زنده شدند و سپس به جایگاه خودبازگشتند (الكهف , 18 : 18 تا 25) اشاره مى كند.

پس از آن اضافه مى كند: رجعت در امم سالفه نیز واقع گردیده و در این امت نیز واقع مى گردد, چـنـانكه از پیغمبر اكرم (ص ) روایت شده : هرآنچه در امتهاى گذشته انجام گرفته , در این امت نیز انجام مى گیرد.

صدوق به این آیات قرآنى نیز استدلال مى كند: ویوم نحشر من كل امه فوجا ممن یكذب بیاتنا وحشرناهم فلم نغادر منهم احدا پـایـه اسـتدلال با قرآن درباره امكان و وقوع رجعت , بر همین اساس استوار است ,چنانكه خواهیم آورد.

شیخ ابوعبداللّه مفید در جواب پرسش از مساله رجعت مى گوید: خـداونـد, پـیـش از روز رستاخیز, گروهى از این امت را بازمى گرداند و عقیده به رجعت یكى از ویـژگیهاى مذهب اهل بیت به شمار مى رود.. خداوند از روزرستاخیز بزرگ خبر داده : همگى را بـرمـى انگیزیم و هیچ كس را فروگذار نمى كنیم وحشرناهم فلم نغادر منهم احدا... ولى درباره رجعت مى گوید: از هر گروهى دسته اى را برمى انگیزیم ویوم نحشر من كل امه فوجا. پس , چنانكه خداوند خبر داده دو رستاخیز اكبر و اصغر داریم .

و نـیـز خـداونـد از سـتـمـكاران گزارش مى دهد كه در روز قیامت گویند: خداوندا, دو بارما را میراندى و دو بار ما را زنده گردانیدى ربنا امتنا اثنتین و احییتنا اثنتین .

گروه ستمكاران از دو مرگ و دو زندگى سخن مى گویند: آنها در این جهان بوده ,مى میرند و در رجعت زنده شده سپس مى میرند, و براى روز رستاخیز زنده مى گردند.

.. پس دو بار میرانده شده و دو بار زنده گردیده اند. ولى دیگران در تفسیر آیه دچار اشكال گردیده اند, زیرا مرگ نخست را پیش اززندگى این جهان گفته اند, در صورتى كه نبود پیش از بود را میراندن نمى گویند .

سید مرتضى , علم الهدى درباره حقیقت رجعت مى گوید: آنـچـه شـیعه امامیه برآنند, آن است كه خداوند, در موقع ظهور حضرت مهدى (عج )گروهى از مـومـنـان را برمى انگیزد تا از ظهور دولت حق بهره برده و به نصرت و یارى آن نائل گردند و نیز گروهى از دشمنان را برگردانده تا از آنان انتقام گرفته شود, ومومنان از آن لذت ببرند.

دلیل بر صحت این گفتار, همانا امكان آن و مقدور بودن آن براى خداوند است , زیراامرى ممتنع و مستحیل نیست , چنانكه گروهى از مخالفین آن را مستحیل دانسته اند.

پس هرگاه , مساله رجعت امرى ممكن باشد, دلیل بر اثبات آن , اجماع شیعه امامیه و اتفاق آرا آنان بر این مساله است . و اتفاق آرا شیعه حكایت از راى معصوم دارد كه هر آینه حق و صواب است .

البته , رجعت , با مساله اختیار در تكلیف منافات ندارد همانگونه كه با ظهورمعجزات منافات ندارد, زیرا در هیچ كدام سلب اختیار نگردیده موجب الجا نمى گردد.

برخى رجعت را تاویل برده , مى گویند: مقصود از آن , بازگشت دولت حق , و حاكم شدن دین خدا بر خلق است , نه رجعت اشخاص پس از مرگ .

ایـن گروه از شیعه از این رو دست به چنین تاویلى زده اند كه نتوانسته اند در مقابل انكار منكرین دلیل قاطع اقامه كنند, و شبهات آنان را در زمینه ممتنع جلوه دادن رجعت جواب گویند.

بـایـد گـفت : رجعت تنها با روایات كه جنبه اخبار آحاد دارد ثابت نگردیده , بلكه باپشتوانه اجماع طائفه , این امر به اثبات رسیده است . چنین امرى , با این صراحت , قابل تاویل نیست

عـلامه معاصر شیخ محمدحسین كاشف الغطا در رد كسانى كه مساله رجعت را از اركان مذهب تشیع شمرده و بر آنان طعنه زده اند, مى گوید: عـقـیـده بـه رجعت , لازمه مذهب تشیع نیست , انكار آن زیانى ندارد, گرچه این مساله براى آنان روشـن و بـدیـهـى است , ولى ملازمه اى میان تشیع و عقیده به رجعت وجودندارد... و این مساله هـمـانـنـد برخى از اخبار غیبى مشهور است كه پیش از قیام قیامت صورت مى گیرد, مانند فرود آمدن حضرت مسیح (ع ), و ظهور دجال , و خروج سفیانى , و نظائر آن كه درباره نشانه هاى قیامت گفته اند.

این گونه امور, ربطى به اساس تدین ندارد, و از ریشه هاى اسلام به شمار نمى رود,انكار آن موجب خروج از دین نمى گردد, و نیز اعتراف به آن , صرفا موجب دخول در دین نمى باشد.

آیـا كـسـانى كه بدین سبب بر شیعه طعن مى زنند, مى دانند رجعت چیست .

چه امتناعى دارد كه خـداوند گروهى را پس از مرگ زنده گرداند, با آنكه چنین پیشامدهایى در زمانهاى گذشته به وقوع پیوسته , و قرآن كریم از آنها یاد كرده است .

آیـا داسـتان حضرت حزقیل و زنده شدن كسانى را كه از خانه هایشان بیرون رفتند و ازترس مرگ فرار كردند و دچار مرگ شدند نشنیده اند.

آیـا آیـه كـریمه : ویوم نحشر من كل امه فوجا را نخوانده اند, با آنكه در روز رستاخیز بزرگ تمامى گروهها و ملتها محشور مى گردند... آرى , مـسـالـه رجـعـت را, وسـیـلـه اى براى طعنه زدن به شیعه , قرار دادن , شیوه دشمنان بوده است

دلائل و شواهد قرآنى 1 - آیه رجعت در سوره نمل , آیه 83 مى خوانیم : ویوم نحشر من كل امه فوجا ممن یكذب بایاتنا روزى خـواهد آمد تا از هر گروهى دسته اى را برمى انگیزیم , از كسانى كه آیات ما رامورد تكذیب قرار مى دهند.

ایـن آیـه صـراحـت دارد كـه تـنـها دسته هایى از ستمكاران برانگیخته مى گردند, وهمانگونه كه گفتیم این آیه نمى تواند در مورد حشر روز قیامت باشد, چون درباره قیامت مى خوانیم : ویوم نسیر الجبال وترى الارض بارزه . وحشرناهم فلم نغادر منهم احدا.

وعرضواعلى ربك صفا لقد جئتمونا كما خلقناكم اول مره بل زعمتم ان لن نجعل لكم موعدا(الكهف , 18 : 45 و 46).

روزى كـه كـوهـهـا بـه حركت درآمده , و زمین رو شده است , و همه را برانگیختیم پس كسى را فـروگـذار نـنمودیم .

همه آنها در یك ردیف بر خداوند عرضه شده , به آنهاگفته مى شود: اكنون هـمـگـى نـزد مـا آمـدیـد, هـمـانگونه كه روز نخست شما را آفریدیم . آرى گمان داشتید چنین وعده گاهى نخواهید داشت .

و در آیه دیگر مى خوانیم : ویـوم یـنـفخ فى الصور ففزع من فى السماوات ومن فى الارض الا من شا اللّه . وكل اتوه داخرین (النمل , 27 : 87)

روزى كه در صور دمیده مى شود, تمامى كسانى كه در آسمان و زمین هستند دروحشت و هراس فـرو مـى رونـد, مـگـر كـسانى كه خدا خواسته مورد عنایت خاص اوباشند.

پس همگى در پیشگاه حضرت حق با فروتنى حضور دارند.

علامه طبرسى در ذیل آیه رجعت چنین مى گوید: آن دسـتـه از امـامـیه كه به رجعت عقیده دارند, به این آیه تمسك جسته , مى گویند:من براى تـبعیض است , و بر آن دلالت دارد كه برخى از ستمكاران برانگیخته مى شوند.

.. و بر این امر روایات بـسـیـارى از ائمـه اهـل بـیـت (ع ) وارد شده است كه پس از ظهور حضرت مهدى (عج ), خداوند گروههایى از تبهكاران را زنده مى كند تاعقوبت اعمال خویش را در همین جهان بچشند, و دچار خفت و خوارى گردند,مومنین را بر آنان چیره سازد تا انتقام خود را بستانند...

ولـى گـروهى از امامیه , این روایات را تاویل برده , مى گویند: مقصود از رجعت ,بازگشت دولت حق است به صاحبان اصلى خود, كه همان ظهور حضرت مهدى (عج ) است . آنـهـا مـى گـویند: رجعت اشخاص , با حكمت تكلف كه همان آزمایش از روى اختیاراست منافات دارد, زیـرا رجـعـت مـوجب جبر و الجا در تكلیف است .

اما چنین نیست , زیرا جبر و الجائى در كار نبوده و هرگونه اختیار در پذیرش و انجام دادن اعمال اختیارى باقى و پابرجاست , چون صرفا ارائه دلائل و آیات الهى , همانند معجزات انبیا, مایه جبر و اكراه و سلب اختیار نمى گردد

اما كسانى كه دلالت این آیه را بر رجعت نپذیرفته اند مى گویند: مـقـصود از این دسته ها, همان پیشتازان گروه هاى كفر ونفاق هستند كه به عنوان سردمداران و مـسوولان مردم خویش , جوابگو خواهند بود, لذا آنان را جدا برمى انگیزند تا موضع خود را در میان ملتهاى خویش روشن سازند. علامه طبرسى گوید: كسانى كه آیه را مربوط به قیامت مى دانند, مى گویند: منظور آن است كه دسته اى از روسا و پیشوایان گروه كافران , در قیامت برانگیخته و گردآورده مى گردند, تا حجت , بر آنان تمام گردد

فخر رازى مى گوید: این آیه مربوط به امورى است كه پس از قیام قیامت انجام مى گیرد

آلوسى مى گوید: مراد از این حشر كه نسبت به دسته هایى جدا انجام مى گیرد حشرمجددى است كـه براى سرزنش كردن آنان , و عقوبت نمودن آنان انجام مى گیرد, وپس از حشر اكبر, كه شامل تمامى خلق است , انجام مى گیرد .

ولـى آنـچـه از سـیـاق آیـات بـه دست مى آید, آن است كه این حشر اصغر پیش از حشراكبر انجام مـى گـیـرد, و در ذیل همین آیه , در مورد قیام قیامت گوید: ویوم ینفخ فى الصور ففزع من فى الـسـماوات ومن فى الارض (النمل , 27 : 87) و اگر ترتیب نزول در آن رعایت شده باشد, نمودار آن است كه حادثه رجعت دسته هاى مورد بحث پیش از نفخ صور انجام مى گیرد.

2 - دو بار امامه و احیا در سوره مومن آیه 11 مى خوانیم : قالوا ربنا امتنا اثنتین و احییتنا اثنتین , فاعترفنا بذنوبنا فهل الى خروج من سبیل . در روز واپـسین كافران گویند: خداوندا, دو بار ما را میراندى و دو بار زنده نمودى ,پس اینك به گناهان خویش گردن نهادیم , آیا براى بیرون شدن از این گرفتارى راه چاره اى هست . در ایـن آیه , از دو بار میراندن سخن رفته , كه هر میراندن , حیات سابقى را مى رساند,همانگونه كه دوبار زنده نمودن , مرگ پیشین را حكایت دارد. مـیـرانـدن نـخست , پس از حیات دنیوى , و مرگ دوم , پس از حیات در رجعت است ,چنانكه احیا نخست , در رجعت , و احیا دوم در روز واپسین است . بـرخـى اماته اولى را همان حالت نطفه بودن دانسته اند, و اماته دوم را مرگ پس ازحیات دنیوى و حیات دوم را حیات اخروى . برخى دیگر حیات دوم را در قبردانسته اند كه افراد براى پرسش زنده مى شوند. و دلیل بر اینكه حالت نطفه را حالت موت فرض كرده اند, آیه 28 سوره بقره است كه مى فرماید: كیف تكفرون باللّه وكنتم امواتا فاحیاكم ... كه مقصود حالت پیش از دمیدن روح است . ولـى ایـن گفتار درست نیست , زیرا حالت پیش از دمیدن روح را, موات گویند, نه اماته بدین سـبـب كه وصف موات , با هرگونه حالت فقد حیات موافق است , ولى اماته در صورتى است كه از چیزى سلب حیات شده باشد. عـلاوه بـر این , بر فرض مزبور, باید بر انسان سه بار موت و حیات گذشته باشد, نه دوبار: موت به معناى فقد حیات پیش از دمیدن روح , موت پس از حیات دنیوى وموت پس از حیات برزخى . از ایـن گذشته اساسا تكرار موت و حیات , براى همه كس نیست . بازگشت در رجعت و نیز حیات برزخى در قبر و به طور مطلق پیش از روز رستاخیز براى همه كس نیست , بلكه صرفا براى كسانى است كه داراى ایمان محض یا كفر محض بوده اند. بـیـشـتر مردم پس از حیات دنیوى , مى میرند و براى روز رستاخیز زنده مى شوند كه آیه 28 سوره بقره بدان اشارت دارد: كیف تكفرون باللّه وكنتم امواتا فاحیاكم ثم یمیتكم ثم یحییكم ثم الیه ترجعون ... شـما, مرده و فاقد حیات بودید, پس به شما حیات بخشید, سپس شما رامى میراند و دوباره براى روز محشر زنده مى سازد. مومنان در بهشت نیز مى گویند: افما نحن بمیتین الا موتتنا الاولى (الصافات , 37 : 58 و 59) مگر نیست كه ما دیگر نخواهیم مرد, جز یك مردن نخستین كه بر ما گذشت . 3 - زنده شدن اصحاب كهف یكى از دلائل صحت و امكان رجعت در این امت , زنده شدن اصحاب كهف است كه در سوره كهف به آن تصریح شده : وتحسبهم ایقاظا وهم رقود... وكذلك بعثناهم لیتسالوا بینهم (الكهف , 18 : 18 و19) گمان مى برى كه آنان بیدارند, در حالى كه آنان آرمیده اند... این چنین آنان رابرانگیختم تا میان خود گفتگو كنند. وكذلك اعثرنا علیهم لیعلموا ان وعداللّه حق وان الساعه لاریب فیها (الكهف , 18: 21) این چنین , دیگران را بر آنان دلالت نمودیم , تا بدانند وعده خداوند, درباره رستاخیز, حق است , و هنگامه قیامت هر آینه آمدنى است و جاى شك در آن نیست . ولبثوا فى كهفهم ثلاث مائه سنین وازدادوا تسعا (الكهف , 18 : 25). آنان در غارشان سیصد سال درنگ نمودند, و نه سال بر آن افزودند. و این بدان جهت است كه سیصد سال قمرى كه متداول اعراب است , از سیصدسال شمسى نه سال كسر دارد, و چون آنان سیصد سال شمسى آرمیده بودند, لازم آمد كه بر سال عربى افزوده گردد تا حساب درست آید.

4 - داستان عزیز او كـالـذى مر على قریه وهى خاویه على عروشها. قال انى یحى هذه اللّه بعد موتها.فاماته اللّه مائه عـام ثم بعثه . قال كم لبثت . قال لبثت یوما او بعض یوم . قال بل لبثت مائه عام . فانظر الى طعامك و شـرابـك لـم یـتـسنه . وانظر الى حمارك . ولنجعلك آیه للناس . وانظر الى العظام كیف ننشزها ثم نكسوها لحما. فلما تبین له قال اعلم ان اللّه على كل شى قدیر (البقره , 2 : 259) یا همانند كسى كه از كنار یك روستاى ویران شده عبور كرد, در حالى كه سقفهاى آن فروریخته بـود, و مـردم آن مرده و استخوانها پوسیده و پراكنده شده بود, با خودگفت : چگونه خدا, اینها را پـس از مـرگ زنـده مـى كند. در این هنگام , خدا او را یكصدسال میراند, سپس برانگیخت , و به او گـفت : (نوایى شنید) چه قدر درنگ كردى .گفت : یك روز یا پاره اى از روز, به او گفت : نه بلكه یـكصد سال درنگ كردى . پس نگاه كن به خوردنى و آشامیدنى خود كه همراه داشتى , هیچ گونه فرسودگى در آن رخ نداده , ولى به الاغ خود نگاه كن كه چگونه فرسوده و از هم گسیخته شده ... كه ماتو را - زنده شدن تو پس از یكصد سال مردن را - نشانه اى براى مردم قرار دهیم (ازتو شنیده باور كنند كه زنده شدن مردگان حق است ) اكنون به استخوانهاى پوسیده واز هم گسیخته الاغ خـود نـگـاه كـن , تا چگونه آنها را فرآورده استوار مى سازیم , سپس گوشت بر آن مى پوشانیم . پس هـنـگامى كه این حقایق بر او آشكار گردید, گفت : هرآینه مى دانم خداوند بر همه كارى توانایى دارد.

5 - هفتاد هزار خانوار فرارى از طاعون یكى دیگر از دلایل صحبت و امكان رجعت در این امت , داستان هفتاد هزار خانوارفرارى از طاعون است كه دچار مرگ ناگهانى شدند, و سپس با دعاى پیغمبرى -مى گویند: حزقیل , سومین وصى حضرت موسى بوده - زنده شدند. در این باره چنین مى خوانیم : الـم تـر الى الذین خرجو من دیارهم وهم الوف حذر الموت . فقال لهم اللّه موتوا ثم احیاهم . ان اللّه لذو فضل على الناس ولكن اكثر الناس لا یشكرون (البقره , 2 :243). آیا ندیده اى - یعنى ندانسته اى - گروهى را كه از ترس مرگ از خانه هاى خود بیرون شدند - و به بـهـانه بیمارى طاعون از شركت در جنگ و جهاد خوددارى نمودند -خداوند فرمان مرگ آنان را صـادر نـمـود, سـپـس - بر اثر دعاى پیغمبرى عظیم الشان -آنان را زنده نمود. خداوند نسبت به بندگان خود بخشاینده است گرچه بیشتر مردم سپاس نمى دارند. گـویـنـد: اینان هفتاد هزار خانوار بودند كه از ترس مرگ , بیمارى طاعون را بهانه قراردادند, در جهاد شركت نجستند, و از خانه هایشان بیرون شدند. آنگاه در راه , مرگ همگى فرارسید. و بر دست سومین وصى حضرت موسى (ع ) زنده شدند, و اینان گروهى از بنى اسرائیل بودند .

6 - ماجراى هفتاد نفرى اصحاب موسى (ع ) موسى (ع ), هفتاد نفر از قوم خود را انتخاب نمود و با خود به كوه طور برد, و آنان درخواست رویت نـمودند, كه صاعقه آنان را در ربود, سپس با درخواست حضرت موسى (ع ) زنده گردیدند تا شكر خداى را به جا آورند. واذ قـلتم یا موسى لن نومن لك حتى نرى اللّه جهره فاخذتكم الصاعقه وانتم تنظرون . ثم بعثناكم من بعد موتكم لعلكم تشكرون (البقره , 2 : 56) یاد بیاورید هنگامى را كه به موسى گفتید: ایمان نمى آوریم , تا خدا را بالعیان ببینیم ... پس صاعقه شـمـا را فراگرفت , در حالى كه نظاره مى كردید - در مقابل این عقوبت كارى نمیتوانستید انجام دهید - آنگاه شما را پس از مرگتان برانگیختیم باشد تا سپاسگزار باشید. عـلامـه طبرسى مى گوید: گروهى از امامیه به این آیه تمسك جسته و رجعت را در این امت روا دانسته اند . سپس در این زمینه به برخى اشكالات درباره رجعت اشاره دارد, كه آنها را در جاى خود مى آوریم .

7 - داستان زنده شدن قتیل اسرائیلى كـشـتـه اى در مـیـان بـنى اسرائیل یافت شد كه كشنده او شناخته نبود, و هر كس گناه آن را به گردن دیگرى مى افكند. دستور رسید, تا گاوى را سر ببرند, و بیخ دم او را به كشته بزنند تا زنده شود, و خود, قاتل خویش را رسوا سازد. واذا قـتلتم نفسا فاداراتم فیها, واللّه مخرج ما كنتم تكتمون . فقلنا اضربوه ببعضها,كذلك یحى اللّه الموتى ویریكم آیاته لعلكم تعقلون (البقره , 2 : 72 و 73). بـه یـاد آورید هنگامى كه فردى را كشتید و گناه كشتن او را به گردن یكدیگرمى افكندید, ولى خداوند آنچه را پنهان مى ساختید آشكار مى سازد. پس فرمان دادیم (تا گاوى را كشته ) و قسمتى از آن را (كـه همان بیخ دم او باشد) به كشته بزنیدتا (با اذن خدا) زنده گردد. این چنین است كه خداوند مردگان را زنده مى كند, ودلائل خود را براى شما آشكار مى سازد, باشد تا اندیشه كنید.

8 - بازگشت مسیح (ع ) یـكـى از دلائل بـر صحت و امكان بازگشت به این جهان پیش از قیامت , بازگشت حضرت مسیح (ع ) است كه پس از رفتن از این جهان به جهان دیگر, بازمى گردد و باحضرت مهدى (عج ), بیعت كرده , در نماز به او اقتدا مى نماید, و تمامى اهل كتاب به او ایمان آورده از او پیروى مى كنند: وان من اهل الكتاب الا لیومنن به قبل موته , ویوم القیامه یكون علیهم شهیدا(النسا, 4 : 159). تـمامى اهل كتاب - یهود و نصارى - پیش از مرگش به او ایمان مى آورند... و در روزرستاخیز بر آنان گواه خواهد بود. بـازگشت حضرت مسیح (ع ) رجعتى است كه پیش از روز قیامت انجام مى گیرد, وشاهد صدقى است بر صحت مدعاى شیعه بر امكان رجعت .

در ایـن زمـیـنـه , عـلى بن ابراهیم قمى از شهر بن حوشب روایتى آورده گوید:حجاج بن یوسف ثقفى به من گفت : آیه اى در قرآن است كه مرا بیچاره كرده , گفتم :كدام آیه . گفت : وان اهـل الـكـتـاب الا لـیومنن به قبل موته با ایمان گمان كه ضمیرقبل موته به من اهل الكتاب بـازمى گردد, گفت : به خدا قسم كه من دستور كشتن یهودى و نصرانى را مى دهم , و چشم به او مـى دوزم تـا ببینم لب حركت مى دهد,ولى هرگز, بلكه بى حركت مى ماند, بدو گفتم : نه چنین نـیـسـت كـه گـمان برده اى .گفت : پس چگونه است . گفتم : عیسى (ع ) پیش از قیام قیامت از آسـمـان فـرود مـى آیـد, آنـگـاه هـمه ملتهاى یهود و نصارى و غیره به او ایمان مى آورند, پیش از آنكه عیسى (ع ) بمیرد, و در نماز به حضرت مهدى (عج ) اقتدا مى كند. گـفت : این را از كجا آوردى . گفتم : از امام محمد بن على بن الحسین بن على بن ابى طالب (ع ). آنگاه گفت : جئت بها واللّه من عین صافیه آن را از چشمه زلالى دریافت كرده اى .




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
WesleyOralp
شنبه 29 تیر 1398 14:36
teen boys taking viagra
<a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">lowest price on viagra</a>
WesleyOralp
سه شنبه 25 تیر 1398 19:23
postmarketing safety of sildenafil citrate viagra
<a href="https://www.viagraforsalemsn.com/">buying viagra online</a>
Online cialis
دوشنبه 3 تیر 1398 05:47

Amazing facts. Regards.
cialis diario compra cialis purchasing canada discount drugs cialis achat cialis en suisse cialis 05 pastillas cialis y alcoho wow look it cialis mexico cialis generic availability cialis canada cialis coupon
Cialis pills
یکشنبه 2 تیر 1398 13:48

Nicely put. Appreciate it.
cialis soft tabs for sale generic cialis pro dose size of cialis cialis 10 doctissimo cialis 20mg prix en pharmacie sialis cialis daily new zealand generic cialis pill online enter site very cheap cialis cialis 10 doctissimo
http://lolmasi.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 23:09

Nicely put, Thanks a lot!
200 cialis coupon generic cialis at the pharmacy buy cialis online cialis online cialis kamagra levitra best generic drugs cialis female cialis no prescription cialis generico tesco price cialis tadalafilo
Online cialis
شنبه 1 تیر 1398 06:23

You said it very well.!
tadalafil cialis coupons printable viagra cialis levitra cialis cuantos mg hay cialis 20 mg comprar cialis 10 espa241a look here cialis order on line calis prices for cialis 50mg cialis generika
tadalafil generic vs cialis
جمعه 31 خرداد 1398 14:27

Thanks! I like this!
cialis billig cialis generico compare prices cialis uk cialis patent expiration cialis reviews cialis coupon generico cialis mexico tadalafil 10 mg we like it cialis price cilas
http://adquase.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 21:54

Truly many of terrific information.
viagra or cialis cialis 5 mg schweiz prices on cialis 10 mg cialis generisches kanada we recommend cialis info low dose cialis blood pressure pastillas cialis y alcoho wow look it cialis mexico comprar cialis navarr cost of cialis per pill
Buy generic cialis
پنجشنبه 30 خرداد 1398 03:05

Nicely put, Regards!
cialis for bph cialis authentique suisse cialis vs viagra cialis cuantos mg hay viagra or cialis where to buy cialis in ontario tadalafil 10 mg cialis therapie import cialis cialis canada on line
http://enellas.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 10:49

Helpful content. Thanks a lot.
generic for cialis cialis daily reviews cialis name brand cheap buying cialis in colombia cialis flussig sublingual cialis online we choice cialis pfizer india cialis price in bangalore cialis en 24 hora does cialis cause gout
http://neyriodust.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 18:27

Very well spoken truly. .
cialis for daily use viagra vs cialis cialis coupons we choice cialis uk cialis 20 mg cialis for bph cialis 5 mg funziona order generic cialis online cialis qualitat the best site cialis tablets
http://preciwre.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 05:55

Reliable forum posts. Kudos!
india cialis 100mg cost viagra vs cialis vs levitra cialis 5mg billiger prix de cialis cialis authentique suisse enter site very cheap cialis cost of cialis per pill cialis alternative rezeptfrei cialis apotheke cialis daily reviews
buy cheap cialis coupon
یکشنبه 26 خرداد 1398 16:36

You stated that effectively.
cialis in sconto cialis mit grapefruitsaft cialis generico online tadalafil 10 mg cialis reviews rx cialis para comprar cialis australia org we use it 50 mg cialis dose cilas look here cialis order on line
cialis substitute
یکشنبه 26 خرداد 1398 02:01

Appreciate it! An abundance of forum posts.

look here cialis order on line cialis pills in singapore wow look it cialis mexico what is cialis opinioni cialis generico what is cialis we choice cialis pfizer india cialis pills in singapore cialis dosage cialis efficacit
discount cialis viagra
شنبه 25 خرداد 1398 12:00

Cheers, A good amount of info.

cialis for daily use rezeptfrei cialis apotheke acheter cialis meilleur pri cialis kaufen when can i take another cialis safe dosage for cialis cialis 30 day trial coupon cialis prezzo di mercato buying brand cialis online we like it safe cheap cialis
Kristine
جمعه 24 خرداد 1398 15:05
Cinnamokn can reduce fasting blood sugar ranges.
elvav7607128.Hatenablog.com
جمعه 24 خرداد 1398 13:54
Whereas egghs are cooking, toast yoour toаst.
Clarence
جمعه 24 خرداد 1398 04:23
Ѕcorching ᴡater, eggs, and simply…boil tһem, right?
rosaline08q1.wapamp.com
جمعه 24 خرداد 1398 03:07
Thіs iss what eⅼse I wish to make wіth salt codfiѕh.
miriamburnette7.wordpress.com
جمعه 24 خرداد 1398 02:59
Cumpаra Raspberrry Pi three Mοdel B 1 Ꮐb RᎪM de la eMAG!
venta cialis en espaa
پنجشنبه 23 خرداد 1398 17:20

Terrific forum posts. Regards.
venta de cialis canada cialis australian price warnings for cialis order cialis from india cialis cipla best buy safe dosage for cialis import cialis we choice free trial of cialis buy cialis online nz cialis efficacit
issacbusby953.wikidot.com
پنجشنبه 23 خرداد 1398 11:26
Raspberryy Ϲlafouti Recipe + Larger Picture.
Colette
پنجشنبه 23 خرداد 1398 08:49
Foor 5 to eiցht eggs, сook for 15 to 18 mіnutes.
free cialis samples
پنجشنبه 23 خرداد 1398 03:48

Thanks, I like this.
cialis generico milano cialis australia org cialis herbs brand cialis generic 5 mg cialis pharmacie en ligne only best offers cialis use generic cialis 20mg uk purchasing cialis on the internet cialis rckenschmerzen cialis daily reviews
viagra cialis free samples
چهارشنبه 22 خرداد 1398 20:13

This website was... how do you say it? Relevant!! Finally I've found something which helped me. Thanks a lot!
cialisvie.com
سه شنبه 21 خرداد 1398 10:28

Cheers! Helpful information.
cialis kamagra levitra cialis online napol cialis 50 mg soft tab only now cialis for sale in us il cialis quanto costa cialis 20 mg cialis for sale in europa buying cialis in colombia cialis online napol cialis for sale in europa
http://cialisvie.com/
دوشنبه 20 خرداد 1398 05:30

Whoa loads of amazing info.
cialis therapie cialis daily reviews cialis e hiv cialis farmacias guadalajara buy cheap cialis in uk cialis 100mg suppliers cialis 5mg prix cialis 5 mg buy we like it cialis soft gel viagra cialis levitra
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 23:29

Appreciate it! Loads of posts.

cheap cialis cialis 5mg prix cialis online nederland how to buy cialis online usa cialis pills cialis prezzo al pubblico cialis generisches kanada cialis tadalafil cialis arginine interactio cialis 50 mg soft tab
http://cialisvie.com/
جمعه 17 خرداد 1398 17:39

Terrific tips. Many thanks!
low cost cialis 20mg cialis 20 mg purchase once a day cialis tesco price cialis only now cialis for sale in us cialis coupon click now cialis from canada cialis ahumada american pharmacy cialis generic cialis 20mg uk
scurry
پنجشنبه 9 خرداد 1398 04:45
I am really loving the theme/design of your weblog.
Do you ever run into any internet browser
compatibility problems? A handful of my blog readers have complained about my website not working correctly
in Explorer but looks great in Firefox. Do you have any suggestions to
help fix this issue?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


Admin Logo
themebox Logo