تبلیغات
خورشید مکه - غیبت صغری و نواب چهارگانه

غیبت صغری و نواب چهارگانه

نویسنده : مقنی زاده
تاریخ:دوشنبه 6 اردیبهشت 1389-00:00

قسمت اول

ابتدای غیبت حضرت بقیة الله روحی له الفداء

در واقع، شروع غیبت آن حضرت را باید از روزهای اولیة تولد آن بزرگوار به حساب آورد، زیرا ولادت حضرتش مخفیانه بود و بغیر معدودی از خواص و نزدیكان، كس دیگری از میلاد آن سرور اطلاعی نداشت، چون كه دشمنان این خاندان در صدد كسب اطلاعا از ماجرای ولادت آن حضرت بودند تا به خیلا خام و باطل خود اقدام به نابودی حضرتش نمایند.

در كتب حدیث، نخستین غیبت حضرت امام عصر روحی له الفداء را «غیبت صغری» نامیده اند و این غیبت بیش از هفتاد سال به طول انجامیده است،

در طی این مدت، چهارتن عهده دار منصب بزرگ نیابت خاصه و واسطة میان حجت خداوند تبارك و تعالی و مردم بودند و در این رابطه احتیاجات آنان را برآورده می كردند.

اكنون مختصری دربارة سفارت این عزیزان به عرض خوانندگان گرامی می رسد.

نخست، جناب عثمان بن سعید كه افتخار نیابت از سه امام معصوم علیهم‌السلام را داشته اند:

1.‌ حضرت امام علی النقی الهادی (علیه السلام) كه سالها در خدمت آن حضرت انجام وظیفه نموده و حضرت هادی فرموده اند: او عثمان بن سعید امین (مورد اعتماد) من است و هر چه بگوید از جانب من است.

2.‌ حضرت امام حسن عسكری (علیه السلام)، كه مشارٌ الیه را در رسیدگی به امور شیعیان و بیان حلال و حرام و گرفتن حقوق متعلق به اموال آنها، نایبت خود قرار دادند و در مورد فرزند وی محمد بن عثمان فرمودند كه نایب فرزندم مهدی (علیه السلام) خواهد بود.

3.‌ حضرت بقیة الله روحی له الفداء، كه واسطة فیض ولایت بودن برای مردم و رساندن وجوه شرعیّه و عریضه های دوستان به ناحیة مقدسة امام عصر ارواحناله الفداء را عهده دار بود.

مقام این بزرگوار بقدری والا بوده است كه وجود عزیز و مبارك حضرت بقیة الله روحی له الفداء مرگ وی را به فرزندش محمد بن عثمان، كه دومین نایب و سفیر آن حضرت است، تسلیت فرموده و از خداوند بزرگ برای او تقاضای اجر و صبر كرده اند. عین عبارت حضرت ولی عصر (علیه السلام) از این قرار است:

انّا لله و انّا الیه راجعون تسلیماً لامره و رضاً بقضائه و بفعله عاش ابوك سعیداً و مات حمیداً فیرحمه الله و الحقه باولیائه و موالیه علیهم السلام فلم یزل فی امرهم ساعیاً فیما یقربه الی الله عزوجل و نضّره الله وجهه و اقال عثرته.

بازگشت همة ما بسوی خداوند است و همه از آن خداوندیم. در مقابل امر او راضی و در برابر برنامه های عملی او تسلیم هستیم. پدرت با سعادت و نیكبختی زندگی كرده و در حالی كه پسندیده بود، از این جهان در گذشت. خدایش رحمت كند و او را به دوستان خودش ملحق فرماید. او همواره در كارهایی ككه وی را به خداوند و موالی و سروران او نزدیك می نمود، ساعی و كوشا بود. خداوند روی او را نورانی قرار دهد و از لغزشهایش درگذرد. در قسمت دیگری از این توقیع چنین آمده است:

اجزل الله لك الثّواب و احسن لك العزاء و رزیت و رزینا و اوحشك فراقه و اوحشنا فسرّه الله فی منقلبه و كان من سعادته ان رزقه الله ولداً مثلك یخلفه من بعده یقوم مقامه بامره و یترحم علیه و اقول الحمد الله فانّ الانفس طیّبة بمكانك و ماجعله الله عزوجلّ فیك و عندك، اعانك الله و قوّاك و عضّدك و وفّقك و كان ولیاً و حافظاًَ و داعیاً.

خداوند پاداش تو را در مرگ پدر زیاد گرداند و در این مصیبت به تو خیر عنایت فرماید. شما و ما در این مصیبت غمگین و سوگواریم و در گذشت پدرت ما و شما را اندوهگین ساخت. خداوند او را در جایگاهش شاد و مسرور فرماید. از سعادت او اینكه پروردگار فرزندی مانند تو به وی عنایت فرمود تا پس از او جانشین و قائم مقامش باشی و برایش رحمت و آمرزش تقاضا كنی. خداوند را سپاسگزاریم كه دلهای شیعیان ما بوجود تو و نعمتهایی كه به تو ارزانی داشته شاد و مسرور است. خداوند تو را یاری كند و قوت و نیرو كرامت فرماید و موفق بدارد و حافظ و نگهبانت باشد.

از افتخارات جناب محمد بن عثمان بن سعید عمری دیدار جمال مبارك حضرت بقیة الله روحی له الفداء در روزهای اول ولادت بوده است كه مرحوم صدوق قدس سره نقل فرموده است و اینك اصل روایت:

قال حدّثنا ابوعبدالله محمد بن جیلان قال حدّثنا ابی عن ابیه عن جدّه عن غیاث بن اسید قال سمعت محمد بن عثمان العمری قدّس الله روحه یقول لما ولد الخلف المهدیّ صلوات الله علیه سطع نورٌ من فوق رأسه الی عنان السّماء ثم سقط بوجهه ساجداً لربه تعالی ذكره ثم رفع رأسه و هو یقول: « » و كان مولده یوم الجمعة.

غیاث بن اسید می گوید از محمد بن عثمان عمری شنیدم كه می گفت چون حضرت ولی عصر (علیه السلام) متولد شد از بالای سرش نوری تا آسمان درخشیدن گرفت. سپس خدای را سجده نمود و آنگاه كه از سجده سر برداشت فرمود: «خداوند گواه است كه جز ذات پاكش معبودی نیست و فرشتگان و صاحبان علم، به عدالت قائم هستند. پروردگاری جز او كه توانا و حكیم است وجود ندارد. تنها دین رسمی در نزد خداوند، اسلام است». وی اظهار داشت كه ولادت آن سرور در روز جمعه بوده است.

وفات جناب محمد بن عثمان در سال سیصد و پنج هجری قمری و مدت سفارت معظّم له نزدیك به پنجاه سال بوده است.

تشرف جناب محمد بن عثمان خدمت امام عصر روحی له الفداء در كنار كعبة معظّمه

عن عبدالله بن جعفرٍ الحمیریّ انه قال سألت محمد بن عثمان رضی الله عنه فقلت له رأیت صاحب هذالامر؟ قال نعم و آخر عهدی به عند بیت الله الحرام و هو علیه السلام یقول اللهم انجزلی ما وعدْتنی قال محمد بن عثمان رضی الله عنه و رأیته صلوات الله علیه متعلّقاً باستار الكعبة فی المستجار و هو یقول اللهم انتقم لی من اعدائك.

از عبدالله بن جعفر حمیری نقل شده است كه گفت از جناب محمد بن عثمان پرسیدم كه آیا حضرت بقیة اله (علیه السلام) را زیارت كرده ای؟ پاسخ داد: آری آخرین باری كه آن حضرت را زیارت كردم، در كنار خانة كعبه بود و آن حضرت به خداوند عرضه می داشت: خدایا، به وعده ای كه به من دادی، عم نما. و نیز آن حضرت را زیارت كردم در حالی كه در مستجار، پردة كعبه را گرفته بود و عرض می كرد: خداوندا، انتقام مرا از دشمنانت بگیر.

محمد بن عثمان و دیدار حضرت صاحب الامر (علیه السلام)

قال محمد بن عثمان رضی الله عنه و ارضاه، و رأیته صلوات الله علیه متعلّقاً باستار الكعبة فی المستجار و هو یقول اللهم انتقم لی من اعدائك.

محمد بن عثمان گفت: وجود مقدس حضرتش را در حالی زیارت ردم كه در كنار مستجار، پردة كعبه را گرفته بود و عرض می كرد: خداوندا، انتقام مرا از دشمنانت بگیر.

زیارت محمد بن عثمان و چهل نفر دیگر حضرت مهدی (علیه السلام) را در خانة حضرت عسكری (علیه السلام)

عن محمد بن عثمان العمریّ رضی الله عنه و محمد بن معویه بن حكم و محمد بن ایوب بن نوح رضی الله عنهم قالوا عرض علینا ابو محمد الحسن بن علی صلوات الله علیه ابنه و نحن فی منزله و كنّا اربعین رجلاً فقال هذا امامكم من بعدی و خلیفتی علیكم اطیعوه ولا تتفرّقوا بعدی فتهلكوا فی ادباركم اما انّكم لاترونه بعد یومكم هذا. قالوا فخرجنا من عنده فما مضت الّا ایّام قلائل حتی مضی ابومحمدٍ صلوات الله علیه.

جناب محمد بن عثمان عمری و محمد بن معاویة بن حكم و محمد بن ایوب بن نوح می گویند: خدمت حضرت امام حسن عسكری (علیه السلام) شریاب بودیم و عدة ما چهل نفر بود. حضرت فرزندشان را به ما نشان داده، فرمودند: این است امام شما بعد از من و جانشین من. امر او را اطاعت كنید و پس از من پراكنده نشوید، كه اگر به او پشت كنید هلاك خواهید شد و بعد از امروز نیز دیگر او را نخواهید دید.

می گویند از خدمت آن حضرت بیرون آمدیم، چند روزی نگذشته بود كه حضرت امام حسن عسكری (علیه السلام) رحلت فرمودند.

به طور خلاصه، به فضایل جناب محمد بن عثمان طیّ چند نكته اشاره می شود:

1.‌ توفیق زیارت جمال حضرت بقیة الله روحی له الفداء در ساعتهای اولیة ولادت آن حضرت.

2.‌ صدور توقیع از ناحیة مقدس امام عصر روحی له الفداء به افتخار ایشان تحت عنوان تسلیت در مرگ پدر.

3.‌ همان گونه كه ذكر شد، امام عصر (علیه السلام) فرمودند: یكی از نشانه های سعادت پدرت این است كه خداوند فرزندی مانند تو به او داده است كه جانشین وی باشد.

4.‌ خبر دادن از مرگ خویش و تعیین قبر و خواندن سوره هایی از قرآن و تعیین روز و ساعت مرگ خود توسط برخی از دوستان.

 

قسمت دوم

جناب حسین بن روح نوبختی، سومین نایب خاص

زمان رحلت جناب محمد بن عثمان رضوان الله علیه نزدیك بود. در كنار بستر ایشان دوستان مورد اعتماد نشسته و در انتظار روشن شدن تكلیف و وضع آینده شان بودند. برخی از دوستان سوال كردند: پس از شما جانشین و قائم مقامتان كیست؟ جناب محمد بن عثمان در جواب فرمودند: ابوالقاسم حسین بن روح قائم مقام من و نایب خاص حضرت صاحب الامر (علیه السلام) و وكیل و مورد وثوق آن سرور است.

جناب حسین بن روح از سال 305 تا شعبان 326 هجری قمری افتخار نیابت حضرت بقیة الله (علیه السلام) را داشته و طی این مدت مشكلات شیعیان توسط ایشان حل و فصل و وجود شرعیة شیعیان به وسیلة آن بزرگوار تقدیم آستانة مباركه حضرت صاحب الامر (علیه السلام) می شد. همچنین، در طی این مدت تبلیغات مسموم دشمنان مانند شلمغانی ملعون و امثال وی به كف با كفایت جناب حسین بن روح دفع شد. سرانجام، وفات آن بزرگوار در شعبان 326 هجری قمری اتفاق افتاد. از آن جناب كرامات بی حد دیده شده كه در كتابهای معتبر مانند كتاب غیبت طوسی و امثال آن نگاشته شده است كه علاقه مندان می توانند مراجعه كنند.

جناب علی بن محمد سمری، چهارمین نایب خاص

پس از رحلت جناب حسین بن روح، این منصب بزرگ بنا به امر حضرت ولی عصر (علیه السلام) به جناب علی بن محمد سمری واگذار گردید. مدت نیابت آن سرور بیش از سه سال نبود و در این مدت نیازمندیهای شیعیان توسط ایشان تأمین می شد. شش روز قبل از رحلت آن بزرگوار از طرف حضرت بقیة الله (علیه السلام) فرمانی صادر شد كه طی آن فرمودند: تو بیش از شش روز دیگر در قید حیات نخواهی بود. امور و كارهایت را جمع كن و نیابت را به كسی مسپار كه امر بزرگ غیبت كبری واقع شده است. اینك متن فرمان حضرت صاحب الامر (علیه السلام) به جناب علی بن محمد سمری:

بسم الله الرحمن الرحیم یا علی بن محمد السمری اعظم الله اجر اخوانك فیك فانك میت ما بینك و بین ستة ایام فاجمع امرك و لا توص الی احد فیقوم مقامك بعد وفاتك فقد وقعت الغیبة التامة فلا ظهور الا بعد اذن الله تعالی ذكره و ذلك بعد طول الامد و قسوة القلوب و امتلاء الارض جوراص و سیأتی لشیعتی من یدعی المشاهدة قبل خروج السفیانی و الصیحة فهو كذاب مفتر و لاحول و لاقوة الا بالله العلی العظیم.

به نام خداوند بخشایندة مهربان ای علی بن محمد سمری، خداوند اجر و پاداش برادران تو را در مرگ و عزایت زیاده فرماید. تو تا شش روز دیگر از دنیا خواهی رفت. كارها (امر نیابت خاصه) را جمع كن (سامان بده) و به كسی برای اینكه پس از تو عهده دار نیابت خاصه باشد وصیت و سفارشی نكن، زیرا غیبت تامه واقع شده است (آغاز دوران غیبت كبری) و پس از این ظهوری نخواهد بود مگر به اجازه و اذن خداوند و آن هم پس از گذشت سالیان دراز و قساوت یافتن دلهای مردم و پر شدن دنیا از ظلم و جور، و بزودی در میان شیعیان من اشخاص و افرادی پیدا می شوند كه ادعای نیابت می كنند. آگاه باشید كه هر كس پیش از خروج سفیانی و شنیدن صیحة آسمانی چنین ادعایی كند دروغگو و مفتری است. و قدرتی جز قدرت خداوند بلند مرتبة بزرگ نیست.

رحلت جناب علی بن محمد سمری در سال 329 واقع شد و قبر آن بزرگوار در شارع معروف به شارع خلنجی در بغداد و نزدیك قبر مرحوم كلینی اعلی الله مقامهما است.

خوانندگان گرامی، همان گونه كه ملاحظه می فرمایید در آخرین فرمانی كه از سوی حضرت ولی عصر (علیه السلام) در زمان غیبت صغری صادر گردید به موضوعی بسیار مهم و حیاتی توجه شده و آن نفی نیابت خاصه است،‌به این معنی كه در زمان غیبت كبری كسی حق ندارد بگوید من امام زمان را دیده ام و آن حضرت مرا به عنوان نمایندة خاص خودشان معرفی فرموده اند تا میان مردم و مقام مقدس ولایت واسطه باشم.

بر اساس قراین و نشانه های موجود در این توقیع مبارك، فقط و منحصراً موضوع نیابت خاصه رد می شود. اكنون به چند قرینه روشن در این فرمان اشاره می شود:

1. (فاجمع أمر): امر نیابت خاصه را جمع كن و دفتر آن را ببند.

2. «ولاتوص الی احد فیقوم مقامك»:‌ مساله جانشینی خودت را به هیچ كس وصیت نكن تا پس از تو جانشینت شود. نهی از وصیت مربوط به دعوی نیابت خاصه است.

3. «فقد وقعت الغیبة التامة»: نیابت خاصه مخصوص به زمان غیبت صغری بوده و چون آن زمان تمام شده است دیگر كسی حق چنین ادعایی را ندارد.

بنابراین، ملاحظه می فرمایید كه فرمان مزبور در مورد خبر دادن از رحلت چهارمین سفیر حضرت صاحب الامر (علیه السلام) و نهی از ادعای سفارت و نیابت خاصه است و دلیلی بر اثبات مدعای افراد ناآگاهی محسوب نمی شود كه می گویند در زمان غیبت كبری زیارت آن حضرت میسر نیست و نمی تواند به دیدار آن سرور نائل شد.

امكان تشرف به حضور امام زمان (علیه السلام) در غیبت كبری

آنچه مسلم است و از نظر عقلی بعید نیست و امتناعی در آن راه ندارد این است كه در زمان غیبت كبری بتوان خدمت وجود مقدس حضرت بقیة‌الله (علیه السلام) رسید، زیرا حضرتش تنها انسان كامل عالم وجود هستند و برای دستگیری از بندگان ناتوان خداوند برگزیده شده اند. بنابراین، در صورتی كه سنخیت وجود داشته باشد، امكان زیارت آن حضرت برای هر فرد بشری خواهد بود.

دیگر اینكه تشرف به حضور امام زمان (علیه السلام) از ابتدای زمان غیبت كبری تا این ساعت كه نویسندگان مشغول نگاشتن این سطور است بسیار اتفاق افتاده و بهترین دلیل بر امكان وقوع چیزی وقوع آن چیز است. كتابهای معتبر بسیاری مانند بحار الانوار علامه مجلسی اعلی الله مقامه، نجم الثاقب مرحوم علامه نوری، عبقری الحسان مرحوم نهاوندی و كتابهای دیگر مشحون و مملو از شرح تشرفات بزرگانی چون علامه بحر العلوم و مرحوم مقدس اردبیلی و امثال این بزرگان است كه خود بزرگترین دلیل بر اثبات تشرف و امكان آن است. علاوه بر آن چه گفته شد، آن وجود مقدس از طرف خداوند بزرگ به عنوان بزرگترین وسیله در آیات قرآن مجید و روایات رسیده و دعاهای مأثوره از خاندان جلیل عصمت و طهارت سلام الله علیهم اجمعین معرفی شده اند. بنابراین، نه تنها امكان تشرف هست بلكه به عنوان یك وظیفه، باید در شداید و گرفتاری ها آن حضرت را خواند و البته در صورتی كه اراده بفرمایند خودشان را به دوستان نشان خواهند داد.

تذكر

فضایل و مناقب سفرای معظم حضرت بقیة‌الله از حد و اندازه بیرون است و اگرچه بزرگان علم و تقوا در كتابهای معتبر خود به صورت پراكنده اشاره نموده اند مع الوصف، حق این عزیزان اداء نشده است و البته علت آن،‌ اختناق وجوی است كه بر جامعة آن ایام حاكم بوده است. امید است خداوند هر چه زودتر فرج امام زمان (علیه السلام) را امضا فرماید و ما این چهار سفیر بزرگوار را كه در تاریك ترین زمان ها مولای عزیز ما را تنها نگذاشتند زیارت كنیم و از فیض حضورشان بهره مند شویم،‌ آمین یا رب العالمین.

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo