تبلیغات
خورشید مکه - ملاقات با امام زمان (ع)؛ ادعاها و واقعیت‌ها

ملاقات با امام زمان (ع)؛ ادعاها و واقعیت‌ها

نویسنده : مقنی زاده
تاریخ:جمعه 29 دی 1391-12:25

ملاقات با امام زمان (ع)؛ ادعاها و واقعیت‌ها

اشاره:

در سال‌های اخیر توجه روزافزون اقشار مختلف جامعه، به ویژه جوانان، به موضوع مهدویت و انتظار موجب رونق بازار كتاب‌ها و نشریات مرتبط با این موضوع شده و هر از چند گاه كتاب یا نشریه جدیدی به این جرگه وارد می‌شود.

پدیده یادشده گرچه در جای خود بسیار مبارك و امیدواركننده است، اما بیم‌ها و نگرانی‌هایی را هم در پی دارد كه جا دارد علمای حوزه، صاحب‌نظران مسائل اعتقادی و مسئولان فرهنگی كشور با حساسیت و دقت‌نظر بیشتری این پدیده را مورد توجه قرار دهند.

یكی از موضوعاتی كه در این میان بسیار حائز اهمیت بوده و نیازمند دقت و توجه بیشتری است، پرداختن افراطی به موضوع تشرفات و ملاقات با امام زمان(ع) است. متأسفانه موضوع یادشده این روزها دستمایه بسیاری از كتاب‌ها و نشریات نوظهور قرار گرفته و نویسندگان و ناشران این قبیل كتاب‌ها و نشریات تلاش می‌كنند كه با داغ‌تر كردن فضای بحث و گفت‌وگو از این موضوع مخاطب بیشتری جلب كرده و بر تیراژ كتاب‌ها و نشریات خود بیفزایند.

با توجه به اهمیت موضوع یادشده و به دلیل پرسش‌های فراوانی كه در این زمینه از سوی دانشجویان، فرهنگیان و... مطرح می‌شود، در این مقاله به بررسی ابعاد مختلف آن پرداخته و تلاش می‌كنیم پاسخ مناسبی برای این پرسش‌ها ارائه دهیم.

 

1. امكان یا عدم امكان تشرف

 

امام مهدی(ع) در آخرین توقیعی كه خطاب به چهارمین نایب خاص خود، علی بن محمد سمری، صادر می‌كنند، می‌فرمایند:

یا علی بن محمد السمری أعظم الله أجر إخوانك فیك فإنّك میّت ما بینك و بین سته أیّام فاجمع أمرك و لاتوص إلی أحد یقوم مقامك بعد وفاتك، فقد وقعت الغیبه الثانیه [التامه] فلا ظهور إلّا بعد إذن الله عزّ و جلّ و ذلك بعد طول الأمد و قسوه القوب و امتلاء الأرض جوراً و سیأتی شیعتی من یدّعی المشاهده، ألا فمن ادّعی المشاهده قبل خروج السفیانی و الصیحه فهو كاذب مفتر.1

ای علی بن محمد سمری، خداوند پاداش برادرانت را در مرگ تو بزرگ گرداند. تو تا شش روز دیگر می‌میری، پس كارت را سامان ده و به كسی به عنوان جانشین پس از خود، وصیت مكن كه دیگر غیبت تامه واقع شده است. دیگر ظهوری نیست مگر به اذن خداوند و آن پس از مدتی دراز و بعداز آن كه دل‌ها سخت شد و زمین از ستم پرشد، به وقوع خواهد پیوست. به زودی از شیعیانم، كسانی خواهند آمد كه ادعای دیدار (مشاهده) مرا می‌كنند. آگاه باشید هركس پیش از خروج سفیانی و صیحه آسمانی ادعای دیدار مرا كرد، دروغگو و مفتری است.

این توقیع شریف زمینه‌ساز بحث و گفت‌وگوهای فراوانی در زمینه امكان یا عدم امكان ملاقات حضرت مهدی(ع) در زمان غیبت شده و علمای شیعه را به اظهارنظر در این زمینه واداشته است.2 آنچه كه از مجموع این بحث و گفت‌وگو برمی‌آید این است كه در اصل امكان ملاقات با آن حضرت تردیدی نیست و اینكه افراد زیادی در طول دوران غیبت كبرا به این شرافت نائل شده‌اند، گواه روشنی بر این مدعاست، اما سخن در شرایط و ویژگی‌های آن است.

یكی از نكاتی كه همه علمای شیعه در این زمینه بر آن اتفاق نظر دارند این است كه در عصر غیبت كبرا باب نیابت و سفارت، به گونه‌ای كه در مورد نایبان خاص آن حضرت و در دوران غیبت صغرا وجود داشت، بسته شده و هیچ كس نمی‌تواند ادعا كند كه با آن حضرت در ارتباط بوده و هر زمان اراده كند می‌تواند با ایشان ملاقات كند؛ یا به طور خاص از سوی ایشان نیابت یافته كه اموری را به انجام رساند یا دستورهایی را به مردم ابلاغ كند.

نكته دیگری كه بسیاری از علمای شیعه در كتاب‌ها و آثار خود به آن اشاره كرده‌اند این است كه ملاقات با امام زمان(ع) مستلزم لیاقت‌ها و شایستگی‌های خاصی است كه حتی بسیاری از بزرگان به آن دست نیافتند و گروهی هم كه به این توفیق دست یافتند با مجاهدت‌ها و تلاش‌های فراوانی بوده است.

حضرت آیت‌الله جوادی آملی در این زمینه می‌فرماید:

امام(ع) وحید دهر است، مثل شمس آسمان است، همان‌طور كه شما با دستتان نمی‌توانید به آفتاب برسید، نمی‌توانید به راحتی به امام برسید.3

با توجه به آنچه گفته شد باید بسیار مراقب بود كه در طرح موضوع ملاقات با امام زمان(ع) به گونه‌ای رفتار نكنیم كه مردم گمان كنند هركس می‌تواند ادعای رؤیت كند و هر ادعایی را هم، به راحتی می‌توان پذیرفت

 

2. انواع و اقسام تشرفات

 

یكی دیگر از موضوعاتی كه در این زمینه باید بدان توجه داشت این است كه آیا همه كسانی كه ادعا می‌كنند با امام زمان(ع) ملاقات كرده‌اند، به راستی شخص آن حضرت و وجود واقعی ایشان را دیده‌اند یا احتمالات دیگری در این میان وجود دارد؟

در پاسخ این پرسش باید گفت: احتمالات و فروض مختلفی در این زمینه مطرح است و هرگز نمی‌توان ادعا كرد كه همه مدعیان رؤیت امام مهدی(ع) به واقع آن حضرت را دیده‌اند.

حضرت آیت‌الله جوادی آملی در زمینه دسته‌بندی كسانی كه موفق به دیدار امام زمان(ع) شده‌اند، می‌فرماید:

خیلی از موارد است كه انسان بیمار دارد، شفا پیدا می‏كند، یا گمشده‏ای دارد، پیدا می‏كند. اما آیا اینها به وسیله شخص حضرت است یا اولیای فراوانی كه زیر نظر حضرت هستند، و یا شاگردان فراوانی كه حضرت دارد؟ یا این كه یكی از اولیای خود را اعزام می‏كند؟ هیچ برهانی بر مسئله نیست كه مثلاً آن كسی كه شخص گمشده را به منزل می‏رساند، یا مشكل كسی را حل می‏كند، شخص حضرت باشد. اولیای فراوانی در خدمت و تحت تدبیر حضرت هستند. حضرت ممكن است به یكی از اینها دستور داده باشند و آن مشكل حل شود. در بعضی از موارد آن تمثلات نفسانی را انسان مشاهده می‏كند و خیال می‏كند واقعیت است. این بخش اول كه مشهود است تمثلات نفسانی بوده، باید از واقعیت‏بینی جدا شود.

در بخش دوم كه حقیقتاً كسی را می‏بیند و مشكل او حل می‏شود یا شفای مرضی بوده یا گمشده‏ای را به مقصد می‏رساند؛ در این‏جا نیز هیچ برهانی ندارد كه حضرت باشد یا شاگردی از شاگردان او. حضرت، شاگردان فراوانی دارد. این سیصد و سیزده نفری كه هستند، الان ممكن است افراد فراوانی باشند كه تحت تدبیر آن حضرت مأموریت‌هایی را انجام می‏دهند.

بخش سوم، آن است كه نظیر مرحوم بحرالعلوم خدمت خود حضرت می‏رسد. این را هم بعضی منكر هستند، [ولی] این هیچ استبعادی ندارد، بلكه امكان هم دارد. اما در این بخش دو مسئله وجود دارد: 1. فرد حق ندارد بگوید من خدمت حضرت رسیده‏ام؛ 2. ما حق نداریم قبول كنیم. به ما گفته‏اند كه شما تكذیب كنید، یعنی نگویید او دروغ می‏گوید، بلكه اثر عملی بار نكنید، تكذیب، به معنای این كه شما دروغ می‏گویید و حضرت غیر قابل دیدن است، نیست.4

با توجه به مطالب یاد شده می‌توان گفت كه: اولاً نباید هر عنایتی را كه از سوی امام زمان(ع) به شخصی می‌شود و هر گره‌گشایی را كه از سوی آن حضرت صورت می‌گیرد، به حساب ملاقات یا تشرف گذاشت و ثانیاً نباید هر ادعای تشرفی را به سادگی پذیرفت و بر گفته‌های مدعی مهر تأیید زد.

 

3. خطرات دامن‌زدن به‌موضوع تشرفات

 

امروزه شاهد هستیم كه گروهی از نویسندگان، سخنرانان و گردانندگان محافل و مجالس مذهبی برای جلب توجه عوام و جذب هر چه بیشتر آنها به موضوعات و مباحث مهدوی، با به فراموشی سپردن فلسفه واقعی انتظار و كاركردهای اجتماعی آن، مردم را صرفاً به نقل خواب و رؤیا و حكایت‏های ضعیف و بی‏اساس مشغول داشته و با بستن باب هرگونه تعقل و تدبر در معارف مهدوی، برداشت‏های سطحی خود از روایات را ملاك تحلیل و بررسی پدیده ظهور قرار داده‏اند.

سخنرانی‏ها و آثار مكتوبی كه از سوی این گروه ارائه می‏شوند، مخاطبان جوان خود را از رسالت سنگینی كه در برابر حجت خدا، حضرت صاحب‏الامر(ع) و مسئولیت بزرگی كه در برابر اجتماع خود دارند، غافل ساخته و آنان را به این اندیشه وامی‏دارد كه تنها باید در خلوت خود در جست‏وجوی امام غائب بود و تلاش كرد كه با به دست آوردن ادعیه، توسلات و ختوماتی راهی برای تشرف خدمت آن حضرت پیدا كرد.5 قطعاً اگر این قبیل افراد به آرزوی خود دست نیابند و راهی برای ملاقات با امامشان پیدا نكنند دچار دل‏زدگی و ناامیدی شده و شاید به‏طور كلی از فرهنگ مهدوی روی‏گردان می‏شوند.

خطر دیگری كه این قبیل سخنرانی‏ها و آثار دارد این است كه اعتقاد به امام مهدی‏(ع) را در نزد كسانی كه هنوز به حقایق شیعه و عمق اندیشه مهدوی پی نبرده‏اند، اعتقادی موهوم و آمیخته با خرافه جلوه می‏دهد.

با توجه به این آسیب‌ها و خطرات است كه مراجع عظیم الشان تقلید و علمای حوزه، افراد را از دامن زدن به این مباحث برحذر داشته و همه را دعوت به پرداختن بیشتر به مباحث اعتقادی و معارف اصیل و حقیقی دین می‌كنند.

حضرت آیت‌الله العظمی فاضل لنكرانی در این زمینه می‌فرماید:

باید همه باور نماییم كه آن حجت خدا نظاره‌گر اعمال ماست. باید بدانیم مهم‌ترین مسئله مورد نظر ایشان مسائل اعتقادی و عملی است و از این جهت لازم است هرچه بیشتر در رابطه با مسائل واقعی اسلام ساعی و كوشا باشیم و از خرافات و دروغ‌گویی و خواب‌های بی‌اساس و ادعاهای واهی پرهیز كنیم و بدانیم كه این امور غیرواقعی، چهره اسلام و شیعه را مشوه و زبان طعن دشمنان را می‌گشاید. باید واقعیت‌ها و معارف اصیل و حقیقی را كه دین ما مشحون از آنهاست بیاموزیم.6

بیان حضرت آیت‌الله جوادی آملی نیز در این زمینه راهگشاست. ایشان می‌فرماید:

می‏بایست پژوهشگران و محققان بسیار ژرف‏اندیشی داشته باشید تا آنچه را درباره وجود مبارك حضرت(ع) است از هم تفكیك كنند. باید مدعیان رؤیت، بساطشان را جمع كنند، چون افراد به شدت به حضرت علاقه‏مند و ارادتمندند، اگر كسی ادعای رؤیت كند و ظاهرالصلاح هم باشد ممكن است مقبول قرار بگیرد و این مشكلات فراوانی دارد.7

با توجه به آنچه بیان شد بر همه گویندگان و نویسندگان لازم است كه به جای دامن زدن به موضوع تشرفات و طرح حكایت‌هایی كه بعضاً اساس محكمی هم ندارد، تلاش خود را متوجه اصل لزوم انتظار فرج، منتظر نگهداشتن مردم و یادآوری وظایف منتظران نمایند.

 

4. محوریت یا عدم محوریت تشرف

 

نكته دیگری كه در این زمینه حائز اهمیت است این است كه آیا موضوع درخواست ملاقات با امام عصر(ع) و تشرف خدمت ایشان از موضوعات محوری مباحث مهدویت است یا خیر؟

با بررسی روایات مهدوی به دست می‌آید كه آنچه بیش از هر موضوع دیگری در عصر غیبت اهمیت دارد، معرفت امام عصر(ع)، منتظر بودن و عمل به شرایط انتظار و تكالیف منتظران است. تا آنجا كه به تعبیر روایات حتی اصل درك زمان ظهور هم چندان موضوعیتی نداشته و مهم این است كه شیعه منتظر در زمان غیبت امام خود را به درستی بشناسد و به وظایف خود در برابر او به خوبی عمل كند. كه در این صورت، درست مانند كسی خواهد بود كه زمان ظهور را درك كرده و با امام خود همراه و همداستان است.

برای روشن‏تر شدن این موضوع چند روایت را با هم مرور می‏كنیم:

ابو بصیر می‏گوید به امام صادق(ع) عرض كردم:

جعلت فداك متی الفرج؟

فدایت شوم، این گشایش كی فرا می‏رسد؟

آن حضرت فرمود:

یا أبابصیر و أنت ممّن یرید الدنیا؟ من عرف هذا الأمر فقد فرّج عنه لانتظاره.8

ای ابابصیر! آیا تو از آن گروهی كه به دنبال دنیایند؟ هر كس این امر را بشناسد، به سبب انتظارش برای او گشایش حاصل می‏شود.

امام رضا(ع)نیز در پاسخ «حسن بن جهم» كه از ایشان در مورد فرا رسیدن گشایش می‏پرسد، می‏فرماید:

أولست تعلم أنّ إنتظار الفرج من الفرج؟

آیا تو نمی‏دانی كه چشم به راه گشایش بودن، خود [جزیی] از گشایش است؟

او در پاسخ می‏گوید:

لا أدری إلّا أن تعلّمنی.

نمی‏دانم، مگر اینكه شما به من بیاموزید.

آن حضرت بار دیگر می‏فرماید:

نعم، إنتظار الفرج من الفرج.9

آری، انتظار گشایش، [جزیی] از گشایش است.

براساس همین نگرش است كه در روایت‌های متعددی تأكید شده كه برای منتظران واقعی تفاوتی ندارد كه ظهور را درك كنند یا نكنند؛ چون آنها در عصر غیبت نیز در خدمت امام زمان خویش هستند؛ چنانكه در روایتی از امام صادق(ع) می‏خوانیم:

من مات منكم و هو منتظر لهذا الأمر كمن هو مع القائم فی فسطاطه... .10

هر كس بمیرد در حالی كه منتظر این امر باشد همانند كسی است كه با حضرت قائم(ع) و در خیمه‏اش بوده باشد... .

آری، اگر كسی در عصر غیبت مؤمنانه زندگی كند؛ از بدی‌ها و زشتی‌ها دوری گزیند؛ خصال شایسته را پیشه خود سازد؛ وظایف و تكالیفی را كه در صحنه حیات فردی و اجتماعی متوجه اوست، به درستی به‏جا آورد و در انتظار ظهور امامش نیز باشد، خداوند متعال، فرج و گشایش واقعی را كه همان یافتن راه هدایت و رستگاری و رسیدن به سعادت و نیك‌بختی در دنیا و آخرت است، نصیب او می‏سازد و در این صورت است كه پیش افتادن و پس افتادن ظهور برای او هیچ تفاوتی نخواهد داشت و او در هر حال امام منتظَر خویش را درمی‏یابد.

از این‌رو می‌توان گفت كه برای منتظران واقعی آنچه بیش از هر موضوع دیگری اهمیت دارد عمل به تكلیف و وظیفه در برابر امام عصر(ع) است و موضوع ملاقات با آن حضرت برای آنان در مرتبه بعدی قرار دارد.

 

5. دیدن یا دیده شدن، كدامیك؟

 

یكی دیگر از نكاتی كه در زمینه موضوع ملاقات با امام زمان(ع) باید به آن توجه داشت این است كه دیدن امام زمان(ع) به خودی خود نمی‌تواند فضیلت باشد، بلكه آنچه فضیلت است رسیدن به قیام معرفت امام(ع) و بصیرت داشتن نسبت به جایگاه ایشان در عالم است.

برای روشن‌تر این مطلب، توجه شما را به سختی از بیانات حضرت آیت‌الله جوادی آملی جلب می‌كنیم.

ایشان در این زمینه می‌فرماید:

در زمان پیامبر(ص) ـ كه مقامش بالاتر از همه ائمه است ـ كم نبودند كسانی كه وجود مبارك حضرت را می‌دیدند، اما خدای سبحان درباره آنها در قرآن فرمود:

و تراهم ینظرون إلیك و هم لایبصرون.11

آنها را می‌بینی كه به تو نگاه می‌كنند ولی تو را نمی‌بینند.

اهل نظرند ولی اهل بصیرت نیستند. اگر ما سعی كنیم وجود مبارك امام زمان(ع) ما را ببیند، هنر است.

در قرآن كریم آمده است: خدا كه به كلّ شیء بصیر است روز قیامت به یك عده نگاه نمی‌كند: «ولایكلّمهم الله و لا ینظر إلیهم یوم القیامه ولایزكّیهم».12 آن نگاه تشریفی را نسبت به عده‌ای اعمال نمی‌كند. اگر ما واقعاً در مسیر صحیح حركت كنیم، حضرت ما را می‌بیند، و دیدن و نظر تشریفی ایشان برای ما شرف است وگرنه دیدن فیزیكی خیلی كارساز نیست. همچنان كه خیلی‌ها پیامبر اكرم(ص)، امیرالمؤمنین(ع) و حضرت زهرا(س) را می‌دیدند، ولی بصیرت نداشتند. دیدن‌های تشریفی مهم است، نه نگاه صوری، البته گاهی همان نگاه صوری هم پدید‌ می‌آید و انسان وجود حضرت را از نزدیك زیارت می‌كند و فیضی می‌برد و مشكل او هم به بركت حضرت از طرف ذات اقدس اله حل می‌شود. اما مهم همان دیدن از روی بصیرت است.13

برای تكمیل این مطلب خوب است كه اشاره‌ای داشته‌باشیم به پاسخ روحانی وارسته و پارسا مرحوم حجت‌الاسلام و المسلمین شیخ محمدتقی بهلول(ره).14

ایشان در پاسخ به این پرسش كه: «چه وقت می‌شود به حضور آقام امام زمان، ارواحنافداه، مشرف شد؟» می‌فرماید:

با تقوا باشید؛ وقتی كه بین شما و حضرت(ع) سنخیت باشد.

سپس می‌فرماید:

دیدن امام زمان، روحی‌فداه، مهم نیست، مهم این است كه او ما را ببیند، خیلی‌ها هم علی(ع) را دیدند اما دشمن او شدند. اگر كاری كردیم كه نظر آنها را جلب كنیم، آن ارزش دارد.15

با امید به آنكه از این پس، همه ما با دقت و وسواس بیشتری از موضوع ملاقات و تشرفات صحبت كنیم و مردم ما نیز با حساسیت بیشتری با كتاب‌ها و نشریاتی كه به طرح افراطی این موضوع می‌پردازند، برخورد كنند.

 

پی‏نوشت‌ها :

 

1. شیخ طوسی، كتاب الغیبه، ص 243ـ242.

2. برای مطالعه بیشتر در این زمینه ر.ك: هادی دانشور، «تشرفات بین نفی و اثبات»، موعود، سال اول، شماره 1، 3 و 5، فروردین تا دی 1376.

3. ر.ك: آیت‌الله جوادی آملی، «این ماییم كه غایبیم» (متن سخنرانی)، موعود، سال نهم، شماره 48، آبان 1383.

4. همان.

5. این سخن هرگز به معنای نفی فضیلت تشرف خدمت حضرت صاحب‌الامر(ص) و ملاقات ایشان نیست؛ چرا كه اگر دیدار آن حضرت فضیلت نداشت هرگز به ما سفارش نمی‌كردند كه در هر بامداد و به هنگام تجدد عهد با امام عصر(ع) با خدای خود نجوا كنید كه: «أللّهم أرنی الطلعه الرشیده»؛ بار خدایا آن چهره زیبای رشید را به من بنمای. بلكه این سخن ناظر به دیدگاه‌هایی است كه ملاقات با امام زمان(ع) و تلاش برای رسیدن به آن‌را به عنوان اصلی‌ترین وظیفه منتظران مطرح می‌كند.

6. افق حوزه (هفته نامه خبری حوزه‌های علمیه)، سال چهارم، شماره 44، 28 شهریور 1384.

7. آیت‌الله جوادی، آملی، همان.

8. محمدبن یعقوب كلینی، الكافی، ج1، ص371، ح3.

9. شیخ طوسی، همان، ص276.

10. محمدباقر مجلسی، بحارالأنوار، ج52، ص126، ح18.

11. سوره اعراف(7)، آیه 198.

12. سوره آل‌عمران(3)، آیه 77.

13. توصیه‌ها، پرسش‌ها و پاسخ‌ها در محضر حضرت آیت‌الله جوادی آملی، تدوین نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، ج 1، ص 73ـ74.

14. مقام معظم رهبری درباره شخصیت این مرد بزرگوار می‌فرماید: «نود سال از یك قرن عمر خود را به خدمت به مردم و عبادت خداوند گذرانید. زهد و وارستگی او، تحرك و تلاش بی‌وقفه پیكر نحیف او، ذهن روشن و فعال او، حافظه بی‌نظیر او، دهان همیشه صائم او، غذا و لباس و منش فقیرانه او، شجاعت و فصاحت و ویژگی‌های اخلاقی برجسته او، از این مؤمن صادق، انسانی استثنایی ساخته بود». افق حوزه (هفته‌نامه خبری حوزه‌های علمیه)، شماره 41، دوشنبه 17 مرداد 1382.

15. عباس موسوی مطلق، ملكوتی خاك‌نشین، ص

 

ابراهیم شفیعی سروستانی - ماهنامه موعود - شماره 58




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Buy cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 01:57

Amazing info. Many thanks.
generic for cialis discount cialis cialis in sconto we use it 50 mg cialis dose online cialis cialis from canada how to buy cialis online usa import cialis cialis 5 mg effetti collateral cialis 5 mg effetti collateral
Viagra purchasing
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 02:53

Amazing content. Cheers!
find viagra order cheap viagra online buy tadalafil online where can i purchase viagra buy viagra paypal tadalafil viagra tablets online viagra nz buy buy online viagra uk buy real viagra online
Generic cialis
جمعه 17 فروردین 1397 18:38

Awesome data. Regards!
cialis 20 mg effectiveness generic cialis with dapoxetine walgreens price for cialis cialis cuantos mg hay only now cialis for sale in us cialis generico online cialis name brand cheap cialis venta a domicilio cialis side effects cialis 20 mg cut in half
Cialis online
جمعه 3 فروردین 1397 14:39

Regards! I value it!
enter site natural cialis cialis kaufen bankberweisung cialis 50 mg soft tab acquistare cialis internet cialis official site cialis 20 mg free generic cialis buy online cialis 5mg cialis 5 mg para diabeticos cialis dosage amounts
Cialisalasy
یکشنبه 27 اسفند 1396 21:38

Amazing many of excellent facts.
generic cialis levitra cialis pills cialis generisches kanada effetti del cialis tadalafil tablets what is cialis cialis qualitat viagra vs cialis cost of cialis per pill cialis tadalafil
free Nintendo Switch
سه شنبه 7 آذر 1396 18:48
سلام، من معتقدم که من متوجه شدم که شما وبلاگ من را از اینجا دیدن کردید
من آمده ام تا انتخاب کنم؟ من تلاش می کنم چیزهایی را پیدا کنم که سایت من را بهبود ببخشند. من فکر می کنم کافی است
از بعضی از ایده های خود استفاده کنید
best psychic medium reading
چهارشنبه 10 آبان 1396 17:02
این یک افتخار است که شما یک دکمه اهدا ندارید! من قطعا به این وبلاگ فوق العاده اهدا میکنم!
من حدس می زنم در حال حاضر من برای نشانه گذاری و اضافه کردن حل و فصل
خوراک RSS شما به حساب Google من. من مشتاقانه منتظر
بروز رسانی های نام تجاری جدید و در مورد این وب سایت با فیس بوک من صحبت خواهد کرد
گروه به زودی صحبت می کنیم!
How can you heal an Achilles tendonitis fast?
دوشنبه 16 مرداد 1396 18:35
Hello there, just became alert to your blog through
Google, and found that it's truly informative. I'm going to watch out for brussels.

I will be grateful if you continue this in future.
Numerous people will be benefited from your writing.
Cheers!
latonyasuhar.wordpress.com
یکشنبه 15 مرداد 1396 16:42
Good blog you've got here.. It's difficult to find high quality writing like yours these days.
I seriously appreciate individuals like you!

Take care!!
http://vernitakibbey.weebly.com/
جمعه 13 مرداد 1396 12:40
Very great post. I simply stumbled upon your weblog and wished to mention that I've
truly enjoyed browsing your weblog posts. After all I will be subscribing in your feed
and I hope you write once more soon!
Isidro
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 15:41
I really like what you guys tend to be up too. This sort of
clever work and reporting! Keep up the excellent works guys I've
you guys to my blogroll.
Rae
جمعه 22 اردیبهشت 1396 02:14
You are so cool! I do not think I've read anything like this before.
So wonderful to find somebody with a few unique thoughts on this topic.
Really.. many thanks for starting this up. This web site is one thing
that is required on the web, someone with a bit of originality!
BHW
سه شنبه 22 فروردین 1396 13:57
I need to to thank you for this excellent read!! I certainly loved every bit of it.
I have you book-marked to check out new things
you post…
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 03:04
My family always say that I am killing my time here at net, but I
know I am getting familiarity daily by reading thes
good content.
manicure
دوشنبه 14 فروردین 1396 18:19
I love your blog.. very nice colors & theme. Did
you create this website yourself or did you
hire someone to do it for you? Plz answer back as
I'm looking to create my own blog and would like to find out where u got this from.
thanks a lot
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo