تبلیغات
خورشید مکه - وابستگی جهان به امام زمان(توجیه 2)

وابستگی جهان به امام زمان(توجیه 2)

نویسنده : مقنی زاده
تاریخ:جمعه 5 خرداد 1391-21:43

توجیه 2

 

چنانکه ثابت و مسلم است، تمام اجزاء عالم امکان به سوی موجود ممکن اشرف در حرکت است و به عبارت دیگر علت غائی عالم امکان و متحرکات، وجود مخلوق اشرف است. هر عالم مقدمه عالم بعد و عالم کاملتر است، چنانکه عالم جنین مقدمه عالم دنیا، و عالم دنیا مقدمه عالم آخرت است، و به طور کلی هر ما دونی مقدمه ما فوق، و هر ناقصی برای کامل و هر کاملی برای اکمل و به سوی کمال و بسوی اکمل، در مسیر حیات و عالم امکان سیر می کنند، تا در عین به فعلیت رسیدن استعداد خاص خود، در مسیر کمالی خود، کمال موجود کامل تر را فراهم سازند و به او بپیوندند. پس اگر سیر

 

[ صفحه 24]

 

جهان بدون موجود ممکن اکمل باشد، و منتهی به آن نباشد، جهان از هدف اسنی و اشرف خود محروم می شود و حرکت جهان، اگر بی ثمر و بی هدف نباشد، اقلا بدون فائده اکمل خواهد بود. لذا همیشه و تا حرکت در عالم امکان هست، باید برای موجود اکمل و به سوی آن باشد و آن امام و حجت خدا و ولی دوران و قطب زمان خواهد بود که یا در کسوت و منصب نبوت ظهور دارد، و یا در کسوت امامت و منصوب وصایت قائم مقام و جانشین نبی و پیغمبر خواهد بود. بدیهی است با امکان موجود اشرف و فیاضیت خدا و عدم بخل در مبدا فیاض اکتفا به موجود غیر اشرف نخواهد شد. و خلاصه این بیان این است که وجود حضرت رسول اکرم و سیده نساء العالمین و ائمه اثنی عشر - صلوات الله علیهم اجمعین - مقصد اصلی خلقت می باشند. [1] و دیگران، علاوه بر آنکه نسبت به ما دون خود، کامل تر و علت غایی هستند، طفیل وجود آنها و فرع وجود آن بزرگواران می باشند. و این موضوع مستفاد از روایات معتبره است. از جمله از حضرت امیرالمومنین - علیه السلام - در نهج البلاغه روایت است که در ضمن یکی از نامه های تاریخی خود به معاویه مرقوم فرمود: فانا صنائع ربنا و الناس بعد صنایع لنا. [2] .

 

ما تربیت یافتگان پروردگارمان هستیم و مردم پس از آن تربیت یافته ما هستند.

 

[ صفحه 25]

 

و صدوق - علیه الرحمه - از حضرت رسول اکرم - صلی الله علیه و آله - روایت نموده است که به امیرالمومنین - علیه السلام - فرمود: یا علی لولا نحن ما خلق الله آدم و لا حواء و لا الجنه و لا النار و لا السماء و لا الارض. [3] .

ای علی اگر ما نبودیم خداوند خلق نمی کرد آدم و حوا را و بهشت و جهنم و آسمان و زمین خلق نمی شدند.

و رافعی - یکی از علماء معروف عامه - در ضمن حدیثی طولانی، روایت کرده است که خداوند متعال به آدم - علی نبینا و آله و علیه السلام - فرمود: هولاء (یعنی محمدا و علیا و فاطمه و الحسن و الحسین) خمسه من ولدک، لولاهم ما خلقتک، هولاء خمسه شققت لهم خمسه اسما من اسمائی، لولاهم ما خلقت الجنه و لا النار و لا العرش و لا الکرسی و لا السماء و لا الارض و لا الملائکه و لا الانس و لا الجن [4] .

ترجمه: اینان (محمد و علی و فاطمه و حسن و حسین، صلوات الله علیهم) پنج تن از فرزندان تو هستند، اگر نبودند ایشان تو را خلق نمی کردم. اینان پنج تن اند که برای ایشان پنج اسم از اسم های خودم مشتق کردم. اگر ایشان، نبودند خلق نمی کردم بهشت و نه آتش، و عرش و نه کرسی و نه آسمان و نه زمین و نه فرشتگان و نه انس و نه جن را.

 

[ صفحه 26]

 

و نظیر این ارتباط است، ارتباط آفرینش آنچه در زمین است با آفرینش آدم و بنی آدم، چنانکه در قرآن مجید می فرماید: خلق لکم ما فی الارض جمیعا. [5] .

و در آیه دیگر می فرماید و الارض وضعها للانام [6] .

زمین را برای خلق مقرر فرموده.

و در آیه دیگر فرموده است: الذی جعل لکم الارض فراشا و السماء بناء و انزل من السماء ماء فاخرج به من الثمرات رزقا لکم. [7] .

آن خدائی که برای شما زمین را گسترد و آسمان را برافراشت و از آسمان آبی که به سبب آن بیرون آورد و میوه هائی گوناگون روزی شما فرمود.

و همچنین آیاتی که دلالت دارند بر تسخیر زمین و آفتاب و ماه و نجوم برای انسان. و چنانکه مرحوم پدرم آیت الله آخوند ملا محمد جواد صافی - قدس سره - در یکی از تالیفات خود به نام مصباح الفلاح یا تالیف دیگر به نام نفایس العرفان تحقیق کرده، آیاتی مثل و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون [8] .

ما جن و انس را خلق نکردیم مگر برای عبادت.

نیز دلالت دارند، زیرا وقتی خلقت جن و انس برای عبادت باشد، با اینکه عالی ترین مرتبه عبادت و اطاعت که نمایش و تبلور کمال اعلای موجود ممکن است همان است که از امام - علیه السلام - صادر می شود، و با توجه به اینکه عبادات دیگران نیز باید در خط عبادت امام و پیروی از او باشد تا از شرک و انحراف و معایب و موانع دیگر مصون بماند، پس امام مقصد اصلی و علت غائی خلقت خواهد بود. و نظیر این تحقیق است آنچه که آن مرحوم و دیگران از محققان بزرگ فرموده اند که غرض از خلقت، تخلق به اخلاق الهی مثل علم و قدرت و ظهور قدرت ربوبی است، که اگر چه در تمام

 

[ صفحه 27]

 

اشیاء و خلقت تمام کائنات آثار علم و قدرت و حکمت او ظاهر و هویداست و هر چه هست آیه و کلمه او است، اما ظهور علم و قدرت او در انسان و استعداد و تخلق انسان به اختیار خود به اخلاق الهی، در مرتبه ای است که هیچ موجودی غیر از انسان آن استعداد را ندارد و تحقق و فعلیت کمال این استعداد و جلوه و نمایش برین و برترین آن، وجود امام [9] و افعال و اخلاق و جامعیت و نواحی متعدد کمالی او است. بنابر این باز هم امام مقصد اصلی خلقت و خلاصه و نتیجه علیای آن می باشد و خدا همه اشیاء را برای بشر و بشر را برای انسان کامل که ولی امر هر عصر و قطب دوران و صاحب الزمان است، آفرید، چنانکه برای پدید آمدن میوه، انسان به ایجاد باغ و آباد کردن زمین و ساختن و کندن جوی و جدول و تهیه آب و احداث قنات و غرس درخت اقدام می نماید که در واقع همه را برای میوه می خواهد و

 

[ صفحه 28]

 

میوه، مطلوب با لذات و خواسته حقیقی و اولی او است و دیگر چیزها مطلوب بالعرض و خواسته تبعی و ثانوی است و شاید همین بود سر اینکه ملائکه گفتند: ا تجعل فیها من یفسد فیها و یسفک الدماء و نحن نسبح بحمدک و نقدس لک [10] .

آیا می خواهی کسانی را در زمین بگماری که فساد کنند و خونها بریزند و حال آنکه ما تو را تسبیح می کنیم.

و پاسخ خداوند متعال که فرمود: انی اعلم ما لا تعلمون [11] .

من می دانم آنچه را که شما می دانید.

اشاره به همین باشد که اگر چه مفسد و خونریز در بین بشر پیدا خواهد شد، اما چون این نظام منتهی و متضمن وجود بندگان صالح و شایستگان مقام خلافت الهی خواهد شد، باید برقرار شود و خدا می داند که محصول این جعل خلیفه در زمین چه خواهد بود و چه موجودات کاملی را متضمن می باشد، و مانند ابراهیم و موسی و عیسی و محمد خاتم الانبیاء و علی مرتضی و مهدی خاتم الاولیاء، از آن به وجود خواهد آمد. و مخفی نماند که محققین علماء اهل سنت نیز همه بر اینکه حضرت رسول اکرم - صلی الله علیه و آله و سلم - دارای چنین منزلتی و مقامی است اتفاق دارند و زبان حالشان این اشعار است:

 

محمد المجتبی معنی جبلته

و ما لادم طین بعد مجبول

 

و المجتبی تاج علیاه الرفیع و ما

للبدر تاج و لا للنحم اکلیل

 

لولاه ما کان ارض لا و لا افق

و لا زمان و لا خلق و لا جیل

 

و لا مناسک فیها للهدا شهب

و لا دیاریها للوحی تزیل [12] .

 

 

[ صفحه 29]

 

و این اشعار:

 

یا صفوه الرسل الذی لولاه لم

یثبت علی حد المقام کلیم

 

کلا و لاسکن الجنان اب و لم

ینهض الی الروح المسیح رمیم

 

الله قد صلی علیک فکل ذی

مجد لمجدک دابه التسلیم [13] .

 

و این اشعار:

 

محمد کازل تا ابد هر چه هست

به آرایش نام او نقش بست

 

چراغی که انوار دانش بدو است

فروغ همه آفرینش از او است

 

و ابن حجر در المنح المکیه فی شرح الهمزیه در شرح این شعر:

 

لک ذات العلوم من الغیب

و منها لادم الاسماء

 

می گوید مقصود از خلق آدم، خلق پیغمبر ما - صلی الله علیه و آله - از صلب او بوده است، پس خلق پیغمبر ما، به طریق ذات بوده و خلق آدم به طریق وسیله. [14] .

و مخفی نماند که محدثین بزرگ اهل سنت نیز احادیثی روایت کرده اند که این وجه به صراحت از آنها استفاده می شود، از

 

[ صفحه 30]

 

جمله در ذیل حدیثی که متضمن شرح توسل حضرت آدم - علی نبینا و آله و علیه السلام - به حضرت رسول اکرم - صلی الله علیه و آله - می باشد و حاکم آن را از پیغمبر - صلی الله علیه و آله - روایت نموده و به صحت آن گواهی داده است، چنین آمده که خدا خطاب به آدم فرمود: انه لاحب الخلق الی و اذ سالتنی بحقه فقد غفرت لک، و لولا محمد ما خلقتک یعنی به درستی که او (محمد، صلی الله علیه و آله) محبوب ترین خلق به سوی من است، و حال که به حق او از من سوال کردی، تو را آمرزیدم، و اگر محمد نبود تو را خلق نمی کردم. این حدیث را علاوه بر حاکم ابن حجر در الجواهر المنظم و بیهقی در دلائل النبوه و طبرانی روایت نموده اند. [15] .

و نیز در ضمن حدیثی که ابن حجر از ابن عباس روایت نموده و آن را صحیح دانسته، آمده است: اوحی الله تعالی الی عیسی - صلوات الله علی نبینا و علیه و سلامه -: یا عیسی آمن بمحمد و مر من ادرکه من امتک ان یومنوا به، فلولا محمد، ما خلقت آدم، و لولا محمد ما خلقت الجنه و لا النار - الحدیث [16] .

یعنی: وحی کرد خدای تعالی به سوی عیسی: ای عیسی ایمان آور بمحمد و امر کن کسانی از امت تو که او را درک می نمایند به او ایمان آورند، پس اگر محمد نبود آدم را نمی آفریدم، و اگر محمد نبود، بهشت و آتش را خلق نمی کردم.

 

[ صفحه 31]

 

و نیز این حدیث قدسی معروف بین شیعه و دیگران است: لولاک لما خلقت الافلاک و همچنین این حدیث قدسی را روایت نموده اند: خلقتک لاجلی و خلقت الاشیاء لاجلک و در همین معنی، و بلکه در تقدم آفرینش آن حضرت بر آفرینش سایر مخلوقات، ظهیر فاریابی می گوید:

 

ایزد چو کارگاه فلک را بکار کرد

از کائنات ذات تو را اختیار کرد

 

اول تو را یگانه و بی مثل آفرید

و انگه سپهر هفت و عناصر چهار کرد

 

نی نی هنوز کاف کن از نون خبر نداشت

کایز در سوم دولت تو آشکار کرد

 

بدیهی است هر مقامی از این گونه مقامات بغیر از نبوت و پیغامبری که به حضرت خاتم الانبیاء ختم شده است، بر حسب دلائل عقلی و احادیث، برای اولیای بعد از آن حضرت که ائمه اثنی عشر - علیهم السلام - می باشند، ثابت و مسلم است.

 

هم القوم من اصفاهم الود مخلصا

تمسک فی اخراه بالسبب الاقوی

 

هم القوم فاقوا العالمین مناقبا

محاسنهم تروی و آیاتهم تتلی

 

و چه نیکو گفته است ابونواس در خطاب به حضرت رضا، علیه السلام:

 

تا لله لما بری خلقا فاتقنه

صفاکم و اصطفاکم ایها البشر

 

و انتم الملا الاعلی و عندکم

علم الکتاب و ما جائت به السور

 

 

[ صفحه 32]

 

 

مطهرون نقیات جیوبهم

تتلی الصلاه علیهم اینما ذکروا

 

من لم یکن علویا حین تنسبه

فما له من قدیم الدهر مفتخر

 

اگر گفته شود این گونه ارتباطی که شما به آن به ارتباط آب و جوی و حتی شاخه و برگ درخت با میوه، مثل زدید، به عکس نیز وجود دارد، یعنی میوه هم به وجود آب و جوی و باغ وابستگی دارد، بلکه وابستگی آن بیشتر و موکدتر است زیرا بدون وجود آب و درخت میوه حاصل نمی شود، در حالی که بدون میوه وجود درخت امکان پذیر است. پاسخ داده می شود: اولا: آن چه در خارج دیده می شود از درخت های بی میوه، غرض از وجودشان میوه نبوده است، هر چند شخصی که آن را کاشته است قصدش میوه بوده است و اگر او به این جهت عالم بود هرگز آن را نمی کاشت. اما مدبر حقیقی و فاعی وقعی که عالم به همه چیز است، از وجود آن درخت آنچه را تکوینا خواسته است، حاصل شده است و این اشکال از این ناشی شده که بین فاعل حقیقی عالم با فاعل ظاهری جاهل فرق نگذارده اند. در اینجا موضوع سخن فاعل حقیقی عالم حکیم است که خود فرموده است: ا فرایتم ما تحرثون ء انتم تزرعونه ام نحن الزارعون [17] .

آیا ندیدید تخمی را که در زمین کاشتید آیا شما آن را رویاندید یا ما رویاندیم؟

و نیز در آیه دیگر می فرماید:

ا فرایتم ما تمنون ء انتم تخلقونه ام نحن الخالقون [18] .

آیا ندیدید که شما نخست نطفه ای بودید؟ آیا شما آن نطفه را به صورت انسان آفریدید، یا ما آفریدیم؟.

ثانیا: ارتباط بدن عنصری امام مانند غیر امام، با اشیاء

 

[ صفحه 33]

 

مادی و عناصر بسیطه و مرکبه دیگر، اگر چه معلوم و مسلم است، اما این خصوصیت را که فرد خاصی چنان باشد که دیگران وجودشان به او وابستگی معنوی داشته باشد، هیچ کس غیر از امام دارا نیست، چنانکه در عالم ارتباطات ظاهری خصوصیت اینکه فردی بدون پدر و مادر خلق شده باشد، اختصاص به آدم و حوا دارد و خصوصیت اینکه فردی بدون پدر باشد، اختصاص به مسیح دارد. و ثالثا: ارتباط وجود امام با مواد و عناصر، مثل سائر افراد، در جهت مادی آنها است در صورتی که ارتباط آنها و وابستگی آنها به امام در جهت جسم و روح و ظاهر و باطن وجودشان می باشد و بعبارت دیگر اگر چه وجود عنصری امام به ماده و عناصر ارتباط دارد اما نفس این عناصر و مواد و غیب وجود تمام اشخاص و افراد به وجود امام و غیب وجود آن حضرت که حقیقت وجود او و اصل ذات او است ارتباط دارد و این خصوصیتی است که باذن الله تعالی فقط امام و انوار پیغمبر اکرم - صلی الله علیه و آله - و ائمه معصومین - علیهم السلام - دارای آن می باشند. و رابعا: ارتباط میوه به وجود جوی و درخت و خاک و آب، از قبیل ارتباط شی ء به علت مادی آن است، و ارتباط آنها با میوه از قبیل ارتباط شی ء به علت غائی آن می باشد. بنابر این ارتباط وجود عنصری امام با آب و خاک و تمام عناصر و هوا و آفتاب و سائر مخلوقات، نظیر ارتباط شی ء با علت مادی خود می باشد، و اما ارتباط سائرین با او، نظیر ارتباط شی ء با علت غائی خود است. و پر واضع است که علت غائی شی ء از علت مادی و همچنین علت صوری آن افضل است زیرا که علت غائی مقصود بالذات و بالاصاله و استقلال است و علت صوری و مادی مقصود بالتبع و بالعرض است.

 

[ صفحه 34]

 

علی هذا ارتباط وجود ممکنات به وجود امام بگونه ای که بیان شد، مقبول و مسلم و امر غریب و مورد استبعادی نیست، همان گونه که بر حسب قرآن مجید و قانون مطابقت و ناموس تناسب معلوم می شود که آنچه در زمین است، برای این بشر است، و این بشر حاصل این خلقت و جلوه اتم و اکمل قدرت و علم الهی است و:

 

ابر و بادومه و خورشید و فلک در کارند

تا تونانی بکف آری و بغفلت نخوری

 

و:

 

توئی تو، نسخه صنع الهی

بجواز خویش هر چیزی که خواهی

 

همین طور انسانها نیر وجودشان به وجود امام مرتبط است و طفیل وجود امام و حجت خدا می باشند و باید گفت که:

 

از رهگذر خاک سر کوی شما بود

هر نافه که بر دست نسیم سحر افتاد

 

روشن از پرتو رویت نظری نیست که نیست

منت خاکدرت بر بصری نیست که نیست

 

ناظر روی تو صاحب نظرانند و لیک

بوی گیسوی تو در هیچ سری نیست که نیست

 

همه کمالات به کمال رسول اکرم - صلی الله علیه و آله - و سیده النساء و ائمه طاهرین - علیهم السلام - می پیوندد و معیار و میزان کمال و مصدر هدایت و ارشاد و برهان خلق و حجت خدایند: فهم مفتاح خزائن الرحمان و معادن العلم و العرفان و ینابیع الحکمه و الایمان. چنانکه از حضرت صادق - علیه السلام - مروی است:

 

[ صفحه 35]

 

 

فی الاصل کنا نجوما یستضاء بنا

و فی البریه نحن الیوم برهان

 

نحن البحور التی فیها لغائصها

در ثمین و یاقوت و مرجان

 

مساکن الخلد و الفردوس نملکها

و نحن للخلد و الفردوس خزان

 

من شذ عنا فبرهوت مکانته

و من اتانا فجنات و رضوان [19] .

 

 

[ صفحه 37]

 

 

پاورقی

[1] چه مناسب است این دو شعر از کتاب گنج دانش مرحوم آیت الله والد، قدس سره:

 

ز قبر آیم برون چون روز محشر

مرا بس چارده شخص مطهر

 

علی چار و محمد چار و زهرا

حسین و دو حسن موسی و جعفر

 

و دیگری از شعراء و مدیحه سرایان اهل بیت - علیهم السلام - گفته است:

 

نگسلد رشته امید گرانباری جرم

زمره ای را که شما حبل متینید همه

 

سیزده تن ز شما چاشنی از یکتن یافت

ز آن نمکدان حقیقت نمی کنید همه

 

.

[2] چه نیکو فرموده سید رضی در اشعاری که بنی عباس را مخاطب قرار داده است:

 

ردوا تراث محمد ردوا

لیس القضیب لکم و لا البرد

 

هل اعرفت فیکم کفاطمه

ام هل لکم کمحمد جد

 

جل افتخارهم بانهم

عند الخصام مصاقع لد

 

ان الخلائف و الا ولی فخروا

بهم علینا قبل او بعد

 

شرفوا بنا و لجدنا خلقوا

فهم صنائعنا اذا عدوا

 

.

[3] کمال الدین، ب 23، ح 4، ص 254، ج 1، ط دار الکتب الاسلامیه.

[4] خلاصه العبقات، ج 4، ص 59.

[5] سوره البقره، آیه 29.

[6] سوره الرحمان، آیه 10.

[7] سوره البقره، آیه 22.

[8] سوره الذاریات، آیه 56.

[9] لازم به تذکر است، از اینکه ما در ضمن سخنان خود کلمه امام را محور سخن قرار داده ایم، گمان نشود که شئونی را که در این بحث برای امام اثبات می کنیم، برای حضرت رسول اکرم، صلی الله علیه و آله، العیاذ بالله، ثابت نمی دانیم، بلکه مطلب بر عکس است، اولا بر حسب روایات متواتره نور - که شیعه و سنی روایت کرده اند - پیغمبر، صلی الله علیه و آله، و امیرالمومنین - علیه السلام - از نور واحد خلق شده اند و ثانیا بر حسب روایات دیگر و براهین عقلی هر کمالی که ائمه - علیهم السلام - دارا می باشند، مرتبه اکمل و اقوایش را پیغمبر - صلی الله علیه و آله - داراست، و پیغمبر - صلی الله علیه و آله - از همه آنها افضل است و آنان نسبت به پیغمبر تابع و مطیع، و آن حضرت مطاع و متبوع است. پس تمام شئونی که از آنها بحث می کنیم، به طریق اولی برای شخص شخیص حضرت خاتم الانبیاء - صلی الله علیه و آله - ثابت است، این مطلب در کمال صراحت و وضوح از خطبه های امیرالمومنین - علیه السلام - در وصف و مدح پیغمبر - صلی الله علیه و آله - و از مواضعی که امیرالمومنین نسبت به آن حضرت در مثل لیله المبیت و در شعب ابی طالب داشته، استفاده می شود. و خلاصه در بین تمام امت احدی را از علی - علیه السلام - نسبت به پیغمبر - صلی الله علیه و آله - مطیع تر و تسلیم تر نخواهیم یافت و این یکی از فضایل بزرگ علی - علیه السلام - است که احدی از صحابه در آن با آن حضرت، همطراز نمی باشد.

[10] سوره البقره آیه 30.

[11] سوره البقره آیه 30.

[12] سراینده ابن نباته مصری است.

[13] سراینده این ابیات نیز ابن نباته است.

[14] خلاصه العبقات، ج 4، ص 174.

[15] رجوع شود به شواهد الحق فی الاستغاثه بسید الخلق تالیف بنهانی ص 137 و 156، طبع استانبول 1396.

[16] شواهد الحق، ص 139.

[17] سوره واقعه، آیه 64 ، 63.

[18] سوره واقعه، آیه 59 ، 58.

[19] اعیان الشیعه، ج 4، ق 2، ص 76. الامام الصادق علم و عقیده، ص 159 - این ابیات را از آن حضرت از تفسیر صافی یا یکی دیگر از کتاب های مرحوم فیض که سال ها پیش دیده و حفظ کرده ام نوشتم، و چون در حال حاضر محل آن در نظرم نبود این دو کتاب را به عنوان مصدر نوشتم که کتاب اول سه بیت اول و کتاب دوم هر چهار بیت را نقل کرده و به جای لغائصها، لغائصکم و به جای رضوان، ولدان نقل کرده اند.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
gennaczernik.hatenablog.com
یکشنبه 15 مرداد 1396 14:35
magnificent publish, very informative. I wonder why the
other experts of this sector don't notice this. You should
continue your writing. I'm sure, you've a great readers'
base already!
Foot Complaints
شنبه 14 مرداد 1396 22:06
Admiring the dedication you put into your blog and detailed information you offer.
It's awesome to come across a blog every once in a while that isn't the same
old rehashed information. Great read! I've bookmarked your site and I'm including your RSS feeds to my
Google account.
http://wallrbyxkruzts.exteen.com
جمعه 13 مرداد 1396 15:19
I got this website from my friend who informed me on the topic of this web
site and at the moment this time I am visiting this web site and reading very informative articles or reviews at this
place.
neryhyland.hatenablog.com
شنبه 31 تیر 1396 18:39
If some one wishes expert view about blogging after that i propose him/her to
go to see this webpage, Keep up the fastidious job.
Charles
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:56
This information is invaluable. How can I find out more?
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 05:49
Howdy! I'm at work surfing around your blog from my new iphone 4!

Just wanted to say I love reading your blog and look forward to
all your posts! Keep up the outstanding work!
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 11:36
This article offers clear idea in support of the
new people of blogging, that truly how to do blogging.
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 19:07
Very energetic blog, I loved that a lot. Will there be
a part 2?
manicure
دوشنبه 14 فروردین 1396 05:06
you're in reality a good webmaster. The website loading speed is incredible.
It sort of feels that you are doing any unique trick.
Also, The contents are masterwork. you've performed a magnificent job on this subject!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo